​​​​​​​ایران با دارا بودن ۳۰۰ روز آفتابی و متوسط تابش ۵.۴-۵.۵ کیلووات‌ساعت بر مترمربع در روز، یکی از کشورهای دارای پتانسیل بالا در زمینه انرژی خورشیدی است .

انرژی‌های تجدیدپذیر گنجی پنهان در ایران

به گزارش کارآفرین نیوز، طبق محاسبات انجام شده توسط پژوهشگران، اگر تنها یک درصد  مساحت کشور، از انرژی خورشیدی بهره گرفته شود و در عین‌حال کارایی این سیستم از ۱۰ درصد بیشتر نشود ، می‌توان روزانه ۹ میلیون مگاوات ساعت انرژی از خورشید دریافت کرد.

همچنین بر اساس آمارهای بین‌المللی میزان تابش خورشید در ایران بالاتر از میانگین کشورهای اروپایی فعال در حوزه انرژی‌های خورشیدی بوده که نشان‌دهنده استعداد فوق‌العاده در تأمین انرژی‌های نو است.

براساس ماده ۵۰ قانون برنامه ششم توسعه دولت مکلف است سهم نیروگاه های تجدیدپذیر و پاک را با اولویت سرمایه گذاری بخش غیر دولتی (داخلی و خارجی) با حداکثر استفاده از ظرفیت داخلی تا پایان برنامه ششم به‌ حداقل پنج درصد ظرفیت برق کل کشور برساند.

از طرفی مطابق با مطالعات انجام شده توسط DLR آلمان (مرکز هوافضای آلمان)، در مساحت بیش از ۲۰۰۰ کیلومترمربع امکان نصب بیش از ۶۰۰۰۰ مگاوات نیروگاه حرارتی خورشیدی وجود دارد.

از سوی دیگر، باتوجه‌ به اینکه هنوز اقدامات زیربنایی از جمله برق‌رسانی به برخی از روستاها کشور ادامه داشته و انتقال انرژی به این مناطق دورافتاده هزینه فراوانی به کشور تحمیل می‌نماید، لذا استفاده از منبع خورشید برای تولید برق، مقرون‌به‌صرفه است. در عین‌حال اشتغال‌زایی و درآمدزایی به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار یکی دیگر از ثمرات تولی انرژی تجدیدپذیر خورشیدی با استفاده از امکانات محلی بوده است.

به عقیده برخی کارشناسان، اگر در حالت آرمانی مساحت بیابان‌های کشور را با سامانه‌های دریافت انرژی تابشی تجهیز نمود می‌توان انرژی‌بخش‌های گسترده‌ای مناطق کشور را تأمین و در عین‌حال زمینه صدور انرژی برق را نیز فعال کرد.

جایگاه ایران و سایر کشورها در انرژی تجدیدپذیر

بر اساس آخرین آمار توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، برق تولید شده از منابع پاک در فروردین‌ماه سال ۱۴۰۰ حدود ۱۴۰ میلیون کیلووات‌ساعت بوده است که از این میزان ۴۲۹.۴۰ کیلووات سهم انرژی خورشیدی بوده است.

انرژی‌های تجدیدپذیر گنجی پنهان در ایران

مطابق با اطلاعات ارائه شده در سایت سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره وی انرژی برق (ساتبا)، مجموع ظرفیت نصب شده نیروگاه های تجدیدپذیر و پاک برابر با ۸۷۵.۵۹ مگاوات است که این رقم فاصله بالایی با قانون ۵ ساله برنامه ششم توسعه داشته است.

مطابق با ماده ۵۰ قانون برنامه ششم توسعه، دولت مکلف است سهم نیروگاه‌های تجدیدپذیر و پاک را با اولویت سرمایه‌گذاری بخش غیردولتی (داخلی و خارجی) با حداکثر استفاده از ظرفیت داخلی تا پایان اجرای قانون برنامه (سال ۱۴۰۰) به حداقل پنج درصد ظرفیت برق کل کشور برساند. این در حالی است که بر اساس آمار ساتبا این ظرفیت کمتر از دو درصد است.

طبق گزارش ارائه شده توسط وب‌سایت ourworldindata، در سال قبل ۱۱ درصد از انرژی موردنیاز دنیا از منابع تجدیدپذیر تأمین شده بود که این منابع عبارت‌اند از انرژی بادی، انرژی خورشیدی، انرژی آبی و دیگر منابع انرژی پاک تأمین می‌شود.

مطابق با اطلاعات موجود در این وب‌سایت کشور ایسلند با سهم ۷۹ درصدی در این زمینه رکورددار بوده و نروژ نیز ۶۶ درصد از انرژی خود را از منابع انرژی تجدیدپذیر تأمین می‌کنند، این در حالی است که سهم ایران فقط ۲ درصد بوده است.

ژاپن ۳۲ هزار گیگاوات یعنی ۱۰ درصد برق از طریق نیروگاه‌های تجدیدپذیر تولید می‌کند و در نظر دارد تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت این نیروگاه‌ها را به ۲۴ درصد ظرفیت تولید برق این کشور برساند.

ترکیه در میان کشورهای همسایه ایران در زمینه تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر بدون محاسبه نیروگاه‌های برق‌آبی، ۱۲.۵ گیگاوات برق از این طریق تولید کرده که ۱۸ درصد از ظرفیت کل برق تولید شده در تمام نیروگاه‌های این کشور را شامل

می‌شود و این کشور در نظر دارد تا سال ۲۰۲۳ ظرفیت تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر را به بیش از دو برابر تولید کنونی یعنی ۲۷ گیگاوات یا ۲۵ درصد برساند.

همچنین کشورهای آمریکای لاتین در این حوزه بسیار فعال بودند و از فرصت خود برای تأمین انرژی موردنیاز به‌درستی استفاده نموده‌اند. به‌ عنوان‌ مثال در کشور ونزوئلا ۲۵ درصد، برزیل ۴۵ درصد و اکوادور ۳۰ درصد از انرژی موردنیاز کشور از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌شود.

چالش‌های انرژی خورشیدی و انرژی های تجدید پذیر در ایران

باوجود اینکه کشور از استعداد و قابلیت بالایی در تأمین انرژی خورشیدی برخوردار است اما ایران از ظرفیت بالایی این انرژی به مقدار بسیار کم استفاده می کند. به عقیده کارشناسان، علاوه بر دلایلی همچون پیچیدگی نسبی فناوری و هزینه بالا، شاید بتوان فراوانی منابعی همچون نفت و گاز و ارزانی نسبی سوخت‌های فسیلی را از اصلی‌ترین عللی دانست که موجب شده است انرژی‌های نو از جمله انرژی خورشیدی به‌صورت گسترده مورداستفاده قرار نگیرند.

همچنین کارشناسان معتقد هستند، بالا بودن هزینه‌های اولیه پنل خورشیدی، بالا بودن هزینه سرمایه‌گذاری انرژی خورشیدی نسبت به سایر انرژی‌ها، رقابت‌پذیر بودن سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی نسبت به سایر انرژی‌ها و زمان‌بر بودن بازدهی پنل‌های خورشیدی مهم‌ترین عواملی هستند که بر عدم توسعه این نوع از انرژی تجدیدپذیر در ایران تأثیر گذاشته است.

انرژی‌های تجدیدپذیر گنجی پنهان در ایران

در همین رابطه مدیرعامل یکی از شرکت‌های تخصصی حوزه انرژی خورشید که خواست نام خود و شرکتش فاش نشود، اظهار کرد : در چند سال اخیر از حوزه نیروگاهی خارج شده‌ایم. متأسفانه به دلیل عدم نقدینگی دولت مشکلات فراوانی به ما تحمیل شد که بالاجبار مجبور شدیم از این حوزه خارج شویم. با اینکه در سطحی جهانی قیمت تجهیزات از لحاظ دلاری کاهش پیدا کرده ولی به‌خاطر اینکه ارزش پولی ما به شکل شدیدی کاهش پیدا کرده است هزینه خرید تجهیزات رشد فزاینده‌ای داشته است. از طرف دیگر هم اقلامی که در داخل کشور نیز تولید می‌شد نظیر شیشه و آهن و سایر تجهیزات نیز شاهد افزایش قیمت چندین برابری بوده است.

این فعال حوزه انرژی‌های خورشیدی در ادامه گفت: یکی دیگر از مسائل پیشرو، تأمین مالی پروژه‌های خورشیدی است که مکانیزم بسیار پیچیده‌ای دارد. متأسفانه هیچ دستورالعملی برای سرمایه گذرای در پروژه‌های خورشیدی در بانک‌ها تعریف نشده است و درعین‌حال برای دریافت تسهیلات، ضمانت‌های کلانی از سوی بانک‌ها در خواست می‌شود که این با سرمایه‌ها شرکت‌های به‌مانند شرکت ما، همخوانی ندارد. باتوجه‌به این شرایط و عدم توانایی دولت در حمایت از این صنعت ما به‌اجبار از این حوزه خارج شدیم.

همچنین محمد ساتکین، معاون وزیر نیرو از غیرفعال بودن و عدم اجرای قوانین بالادستی تأمین منابع مالی به‌عنوان یکی از مشکلات اساسی عدم توسعه مناسب انرژی‌های تجدیدپذیر نام‌برده و افزود: بر اساس تبصره ۳ ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف می‌بایست منابع مالی مورد نیاز برای خرید تضمینی برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر از محل ارزش سوخت صرفه‌جویی شده بر اساس سوخت‌های وارداتی تأمین گردد و در اختیار سازمان متولی قرار گیرد که تاکنون محقق نشده است.

ساتکین در ادامه گفت: ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید و عوارض برق برای توسعه برق روستایی و تجدیدپذیرها یکی دیگر از روش‌های تأمین مالی بوده است درعین‌حال نوسانات غیرقابل‌پیش‌بینی نرخ ارز و تورم به‌ویژه در سال‌های اخیر از دلایل کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری به‌خصوص در بخش سرمایه‌گذاری خارجی است . در صورتی‌ که سازمان برنامه‌وبودجه ردیف‌های موردنظر را اختصاص ندهد و یا مجلس شورای اسلامی قوانین حمایتی را تأیید نکند، چشم‌انداز توسعه تجدیدپذیرها خوب نخواهد بود.

به عقیده کارشناسان انرژی‌های تجدیدپذیر، کشور از ضعف مدیریت ، بودجه و اعتبارات رنج می‌برد، اگر همه این موارد مهیا شود، اتفاق بزرگی رخ خواهد داد. کشور از برنامه توسعه ششم عقب مانده است که بهبود این شرایط نیازمند هماهنگی دولت و مجلس و لحاظ آن در برنامه هفتم توسعه است .

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 3 =