ریسک های متنوعی برای کسب و کارها وجود دارد به بیانی هر نوع فعالیت اقتصادی در معرض خطراتی قرار دارد ، ریسک جز جدایی‌ناپذیر هر کسب‌وکاری است .

فرصتی برای ایده‌های کارآفرینی

به گزارش کارآفرین نیوز، شکل‌گیری فرصت‌های جدید، اقدامات پیشگیرانه، کشف و خلق فرصت در گرو شناسایی به‌موقع ریسک‌های کسب‌وکار است. بر اساس اظهارنظر کارآفرینان، ریسک، منبعی از فرصت برای ایده‌های کارآفرینانه بوده و بسیاری از محصولات و خدمات در مواجهه با ریسک‌ها پدید می‌آیند.

از طرفی بررسی دقیق فضای کسب‌وکار کشور، یکی از رموز موفقیت کسب‌وکار در کشور است. چنین رصد و پایشی به کسب‌وکارها اجازه داده که ریسک‌ها، فرصت‌ها و تهدیدات محیطی را شناسایی کرده و مطابق با آن استراتژی مناسب را اتخاذ کنند.

اما ریسک‌های کسب‌وکار در کشور شامل چه مواردی است؟

قدرت خرید مردم در کنار تغییر  اولویت خرید:
قدرت خرید مردم تحت تأثیر تورم و سایر عوامل تأثیرگذار کاهش‌یافته است. همچنین تغییر نگرش سبک زندگی و آنلاین شدن ناشی از کرونا، به‌کارگیری و نوآوری‌های جدید را در کسب‌وکارها جدی‌تر می‌سازد.

وضعیت تولید:
در سال‌های اخیر رکود بر بخش تولید استمرار یافته و تحت بحران کرونا بخشی از تولید کاهش‌یافته است. باتوجه‌ به نزدیک بودن به پایان همه‌گیری کرونا و درعین‌حال نام‌گذاری شعار سال به تولید، پشتیبانی و مانع‌زدایی می‌توان تصور نمود که رونق تولید در سال جدید اتفاق خواهد افتاد.

وضعیت صادرات:
ضعف در دیپلماسی اقتصادی و تحریم‌های بانکی باعث شده است که صادرات کالا و خدمات با ریسک مواجه شده و کارآفرین شرایط سختی را تجربه نماید.

مواد اولیه، محصولات و خدمات نهایی:
هر گونه تغییر بر روی قیمت مواد اولیه منجر به تغییر در قیمت نهایی محصول خواهد شد. این تغییر در قیمت بنا به دلایل مختلفی مانند افزایش هزینه‌ها و تورم اتفاق می‌افتد.

تأمین مالی از نظام بانکی:
بر اساس اظهارنظر کارآفرینان، تأمین مالی کسب‌وکارها از طریق دریافت تسهیلات بانکی  دشوار بوده است. همچنین سود بازپرداخت این تسهیلات نیز عامل دیگری در عدم بهبود محیط کسب‌وکار است.

نوآوری اندک در مدل کسب‌وکارها:
مطابق با اظهارنظر کارشناسان، نوآوری‌های مدل کسب‌وکارها باتوجه‌به نیازهای جدید ناشی از استمرار بحران کرونا محدود بوده و در عین حال کافی نیست . این در حالی است که تغییر نگرش و رفتار مشتری تغییرات جدی در مدل‌های کسب‌وکار را ضروری ساخته است .

محدودیت‌های بودجه‌ای دولت در حمایت از کسب‌وکارها:
به دلیل مشکلات اقتصادی کشور و درعین‌حال فقدان وجود قوانین حمایتی، دولت با محدودیت‌های بودجه‌ای در حمایت از کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از بحران کرونا مواجه است. در واقع این ریسک ریشه در محدودیت‌های مالی دولت دارد.

نامشخص بودن چشم‌انداز توسعه کسب‌وکارها:
کپی‌برداری، عدم نوآوری، نبود ثبات اقتصادی از عواملی بوده که چشم‌انداز توسعه کسب‌وکارها را با خطر مواجه  می کند . کارشناسان معتقدند بسیاری از کسب‌وکارها در کشور کپی‌برداری است . همچنین کسب‌وکارها نسبت به تدوین یک برنامه با هدف بهره‌برداری از فرصت‌ها و کاهش ریسک‌ها توجه لازم را نداشته و با همان شیوه مدیریت سابق مشغول به فعالیت هستند. این نبود چشم‌انداز کسب‌وکارها را به سمت خاموشی هدایت می‌کند.

تورم و افزایش هزینه‌های کسب‌وکارها:
هزینه‌های کسب‌وکار به دلایل کاهش بهره‌وری ناشی از کرونا (تعطیلی‌ها، کاهش ساعت کار، هزینه‌های بهداشتی)، تحریم‌های جهانی و فقدان ثبات در نرخ ارز بیشتر خواهد شد.

تکنولوژی:
هر کسب‌وکاری باتوجه‌ به اینکه در چه مرحله‌ای از توسعه قرار دارد، با ریسک تکنولوژی مواجه می‌شود. این خطر شامل تغییر در فناوری است که با سرعت زیادی هم اتفاق می‌افتد. برای کارآفرینان دشوار است که بتوانند روند رشد فناوری را در آینده به‌درستی ارزیابی کنند.

سرمایه انسانی:
سرمایه انسانی یکی از مهم‌ترین عواملی است که موفقیت کسب‌وکار را رقم می‌زند. مهارت اصلی کارآفرینان این است که می‌توانند کارکنان را در مسیر درست هدایت کنند. نیروی انسانی برای سیستم به منزله ستون فقرات بدن بوده و هیچ شرکتی نمی‌تواند بدون حمایت کارکنانش اهداف خود را محقق سازد. با این‌وجود کاهش انگیزه و فقدان نیروی متخصص و عدم بکارگیری صحیح افراد کسب و کار را در معرض خطر قرار می‌دهد.

وضعیت اشتغال، تحریم‌های ناجوانمردانه، نرخ رشد اقتصادی، بهداشت و ایمنی، و تغییرات نرخ ارز سایر عواملی بوده که کسب‌وکارها را تهدید می‌کند و به‌عنوان ریسک در حوزه کارآفرینی شناخته می‌شود.

فرصتی برای ایده‌های کارآفرینانه

اما راهکار مقابله با ریسک‌های کسب‌وکار چیست؟

استراتژی هنر انتخاب بایدها و نبایدها از میان ایده‌ها، اقدامات و الزامات است. در واقع استراتژی زاییده ذهن آگاه است. از سوی دیگر خلق و انتخاب استراتژی مناسب نیازمند به‌کارگیری چارچوب‌ها، مدل‌های مناسب و مشورت با متخصصان است.

علی داوری، عضو هیات‌علمی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران و مهدی صانعی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی در کمیسیون انرژی اتاق تهران در پژوهشی راهکار مواجه با ریسک را در ۴ استراتژی خلاصه کرده اند. بر اساس این پژوهش، کسب‌وکارها در مواجه با کسب‌وکار می‌توانند ۴ استراتژی را بر اساس دو محور توسعه در برابر نگهداری و همچنین سازگاری در برابر انعطاف‌پذیری اتخاذ کنند.

«استراتژی بهبود عملکرد توسعه‌ای - سازگارانه»، «استراتژی کارآفرینانه توسعه‌ای - انعطاف‌پذیر»، «استراتژی کنترل تدافعی - سازگارانه» و «استراتژی آگاهانه تدافعی - انعطاف‌پذیر» از راهکارهای ارائه شده در این پژوهش بوده است.
در این گزارش، ۴ استراتژی ذکر شده در ۵ بخش منابع انسانی، بازاریابی و فروش، زنجیره تأمین و تولید، تأمین مالی و رهبری کارآفرینانه تدوین شده که برای هر یک ۶ اقدام عنوان شده است.

از مهم‌ترین وظایف مدیران، توجه به اقدامات پیشگیرانه و حمایتی در مواجهه به بحران کرونا است تا بتوان محیط کار را ایمن و سالم نمود. در واقع اقدامات بخش منابع انسانی شامل «تأمین اقلام بهداشتی پیشگیرانه در محیط کار»، «کاهش حضور کارکنان و جلسات حضوری در صورت امکان»، «ایجاد کانال‌های ارتباطی مجازی مناسب بین کارکنان و مدیران»، «تداوم حمایت از کارکنان دارای بیماری کرونا»، «تقویت برنامه‌های حمایتی و انگیزشی و ارتقای روحیه پرسنل» و «تداوم برنامه‌های دورکاری» است.

 کسب‌وکارها باید برای تطابق با تغییرات بازار و انطباق با رفتارهای جدید مصرف‌کنندگان، اقدامات مناسبی را اتخاذ کنند. در واقع  شرکت ها باید در حوزه بازاریابی و فروش اقداماتی از قبیل «پیش‌بینی تغییرات در رفتار و انتظارات مشتری»، «مشارکت با دیگر شرکت‌ها برای فروش»، «تداوم اجرای راهکارهای بازاریابی اجتماعی»، «ارزیابی تحلیل مداوم شاخص‌های کلیدی عملکرد، فروش و افت تقاضا»، «حفظ اعتماد مشتری» و «به‌کارگیری روش‌های فروش آنلاین» را انجام دهند.

به علت ریسک افت تولید در کشورهای مختلف و محدودیت جابه‌جایی کالا بین کشورها و همچنین تغییرات نرخ ارز در ایران مشکلاتی در زنجیره تأمین کسب‌وکار ایجاد می‌شود. شناسایی ریسک‌ها و پایش مداوم اطلاعات زنجیره تأمین حین بحران، «یافتن راهکارهایی برای لجستیک با هدف جلوگیری از وقفه در دسترس به مواد اولیه»، «نوآوری در تأمین مواد اولیه و زنجیره تأمین مانند یافتن مواد اولیه جایگزین»، «مشارکت با دیگر شرکت‌ها برای کاهش موانع زنجیره تأمین»، «بررسی امکان دسترسی به تأمین‌کنندگان جدید» و «ایجاد تیم‌های بین واحدی برای تصمیم‌گیری شفاف و پایش مستمر» از اقدامات لازم در حوزه زنجیره تأمین و تولید است.

برای کسب‌وکارهای ایرانی که به طور هم‌زمان در معرض دو تکانه تحریم‌ها و بحران کووید -۱۹ قرار دارند، مسائل مالی چالش کلیدی تلقی می‌شود و رویکردهای سنتی تأمین مالی جوابگوی معضلات مالی کسب‌وکارها نیست.

بر اساس گزارش این دو استاد کارآفرین در حوزه تأمین مالی شش اقدام «حفظ سطح و مقدار نقدینگی در سناریوهای مختلف»، «افزایش زمان حساب‌های پرداختی (پرداخت‌های تأخیری)»، «کاهش دوره وصول مطالبات و دریافت بدهی‌ها»، «افزایش دسترسی به منابع مالی جدید و خلاقانه مانند وام»، «تداوم کاهش سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کمتر ضروری» و «کاهش هزینه‌های ضروری با هدف تاب‌آوری بیشتر» پیشنهاد شده است.

رهبری کارآفرینانه در سازمان‌ها و شرکت‌ها به مفهوم نظامی برای شکل‌دهی فعالیت‌های کارآفرینانه و خلاقانه در کسب‌وکار است. این رویکرد بر نوآوری، پیش‌گامی و ریسک‌پذیری، تعهد و حمایت مدیران ارشد تأکید داشته است که خود بر عملکرد مالی و غیرمالی نیز مؤثر هستند.

در عصر حاضر و در زمان حال که ویژگی آن تغییر انتظارات مشتری، کارکنان و ذی‌نفعان است، کارآفرینی می‌تواند برای ایجاد یک برنامه تحول، نقش کمک‌کننده داشته باشد. «تدوین سناریوهای مختلف برای مدیریت کسب‌وکار»، «هدف‌گذاری کوتاه‌مدت فصلی و ماهانه»، «کشف فرصت‌ها در کنار بهره‌برداری از مزیت‌های موجود»، «بهبود مدل کسب‌وکار بر اساس درس آموخته‌های بحران»، «ترسیم چشم‌اندازهای روشن» و «تعهد مدیران ارشد برای اجرای اقدامات عملی» از اقدامات مؤثر در حوزه رهبری کارآفرینانه بوده است.

در انتها باید گفت ریسک‌های مالی کسب‌وکار بسیار گسترده بوده و با مسائل و رویدادهای مختلفی مرتبط هستند. برای درک و شناخت ریسک‌ها باید همواره فضای داخلی و خارجی کسب‌وکار را تحلیل کرد و در جریان آخرین تغییرات و رویدادها قرار گرفت. هر تغییر یک تهدید محسوب می‌شود که اگر به‌موقع و درست شناسایی شود، می‌توان آن را دفع و درعین‌حال آن را به فرصت تبدیل کرد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 11 =