ایران در جایگاه چهارم تنش آبی دنیا قرار دارد و بررسی ها نشان می دهد که به دلیل کاهش بارندگی در سال آبی جاری، مناطق مختلف کشور در تابستان جاری با تنش آبی شدید مواجه می شوند.

خشکسالی در کمین ایران

به گزارش کارآفرین نیوز، خشکسالی یکی از پدیده های طبیعی و هواشناختی است که طی آن، مناطق مختلف با کمبود ذخیره و منابع آبی مواجه می شوند و بروز این پدیده، حیات انسان ها، حیوانات و محیط زیست را تحت تاثیر قرار می دهد.

با توجه به اینکه افزایش تغییرات اقلیمی یکی از عواملی است که منجر به خشکسالی می شود، در منطقه غرب آسیا  بخصوص ایران همزمان با کم شدن حجم منابع آب شیرین، شاهد شکل گیری بحران های آبی و تنش آبی در مناطق مختلف بودیم و اکنون می بینیم که بسیاری از شهرها و روستاهای ایران با اینکه در نزدیکی سدها واقع شدند و در گذشته، منابع آب زیرزمینی بسیاری در آن ها وجود داشته، در حال حاضر با تنش آبی دست و پنجه نرم می کنند و ساکنان این مناطق از کمبود منابع آب شیرین رنج می برند.

ایران در جایگاه چهارم تنش آبی دنیا

بررسی ها نشان می دهد که ایران در جایگاه چهارم تنش آبی دنیا قرار دارد (مطابق رتبه‌بندی مؤسسه منابع جهانی) و با توجه به اینکه در سال آبی جاری، شاهد کاهش شدید بارندگی ها بودیم احتمال می رود که در تابستان سال ۱۴۰۰ با تنش آبی شدید در مناطق مختلف ایران مواجه شویم و در برخی شهرها و روستاهای کشور قطعی های مکرر آب هم به قطعی های برق اضافه شود و از این جهت تابستان سختی در پیش خواهیم داشت.

مطابق آمارهای رسمی، پیش بینی شده در تابستان سال ۱۴۰۰ حدود ۲۰۰ شهر ایران با معضل تنش آبی شدید دست به گریبان شوند و حتی در برخی مناطق، خشکسالی داشته باشیم و از این جهت، خسارات بسیاری به کشاورزان وارد شود.

مسلما ایران به دلیل قرار گرفتن در منطقه خشک و کم باران زمین، در دوره های مختلف شاهد خشکسالی ها و ترسالی هایی بوده و این مهم بیش از هر چیز ناشی از موقعیت جغرافیایی است که در آن واقع شده اما آنچه اهمیت دارد این است که در جریان این تغییرات آب و هوایی، طول دوره های خشکسالی ایران به مرور از مدت دوره های ترسالی آن بیشتر بوده است.

خشکسالی در کمین ایران

مدیریت غلط منابع آبی، مدیریت نادرست زراعت و باغبانی، استفاده از روش های اشتباه آبیاری در بخش کشاورزی، کاهش پوشش گیاهی ناشی از تخریب مراتع و چرای بی رویه و قطع بوته زارها و درختان، توسعه بی رویه شهرسازی و از بین رفتن مزارغ و باغات در روستاها و حاشیه شهرها، افزایش بیش از حد تبخیر از سطح زمین به علت گسترش و پیش روی کویر، افزایش شدید تقاضای اتمسفری هوا به علت افت شدید رطوبت نسبی در فلات مرکزی ایران و... از جمله عواملی هستند که در ایران منجر به بروز خشکسالی های متوالی شدند و این چرخه همچنان ادامه خواهد داشت مگر اینکه مسئولان اصلاحاتی ساختاری در نوع بهره برداری از منابع آبی و مدل شهرسازی و... ایجاد کنند.

کاهش شدید بارندگی ها در سال زراعی جاری

بر اساس گزارش سازمان هواشناسی کشور، میزان بارندگی‌ها در سال زراعی جاری نسبت به میانگین بلندمدت حدود ۴۱ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۵۴ درصد کاهش داشته است.

همچنین، بر اساس گزارش این سازمان از مهر سال ۱۳۹۹ تا پایان اردیبهشت سال ۱۴۰۰ نزدیک به ۹۲ درصد مساحت کشور با شدت های مختلف خشکسالی مواجه شده به طوری که خشکسالی تقریباً در ۲۰ درصد مساحت کشور بسیار شدید، ۲۸ درصد شدید، ۲۵ درصد متوسط و نزدیک به ۱۹ درصد خفیف رخ داده و تنها ۸ درصد این مساحت در حد نرمال بوده است.

خشکسالی در کمین ایران

علاوه بر آن، آمارها حاکی از این است که متوسط بارش ها در سال آبی کنونی، ۱۱۲ میلیمتر بوده و این در حالی است که متوسط بارش های سالیانه کشور باید ۱۹۲ میلیمتر باشد.

طبق آمار مرکز ملی پایش و هشدار خشکسالی سازمان هواشناسی، میانگین بارشی کشور از ابتدای سال آبی ۱۳۹۹-۱۳۹۸ تا هفتم اردیبهشت ماه در مجموع ۲۶۴.۴ میلیمتر بوده است.

خسارات خشکسالی در بخش کشاورزی

با این وجود، باید به این نکته توجه داشت که بروز خشکسالی در ایران خساراتی جبران ناپذیر به بخش کشاورزی وارد می کند و کشاورزان را متحمل ضرر خواهد کرد و لازم است که چاره ای برای کاهش این خسارات اندیشیده شود و مسئولان تدابیری برای جلوگیری از هدررفت بیشتر منابع آبی سطحی و زیرزمینی و اصراف در مصرف آب اندیشند.

خشکسالی در کمین ایران

 آخرین گزارشات و ارزیابی های کلی از ۱۱.۲ میلیون هکتار اراضی کشاورزی در ۳۰ استان کشور حاکی از این است که، ۴۳ درصد از خسارت ۶۷ هزار میلیارد تومانی مربوط به افت تولیدات بخش زراعی، ۲۶ درصد کاهش تولیدات باغی، ۱۳ درصد افت تولیدات آبزی پروری و محصولات دام و طیور، ۱۱ درصد کاهش تولید علوفه مراتع، ۴ درصد خسارت در زمینه زیرساخت‌های انتقال آب، استخرهای آب، لوله گذاری ها، قنوات و چشمه سارها و ۳ درصد نیز مربوط به تأمین آب و علوفه مورد استفاده دام عشایر بوده است.

همچنین بر اساس آخرین آمارهای منتشره ۱۷ تا ۱۸ درصد آب کل کشور فقط در تهران مصرف می شود؛ به عبارتی، در تهران روزانه ۳.۵ میلیون مترمکعب و در سال حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب مصرف می شود که اگر اقدامی برای صرفه جویی در مصرف این میزان آب صورت نگیرد، قطعا وضعیت خشکسالی در سایر نقاط کشور وخیم تر می شود.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 8 =