بر اساس آمارهای رسمی گمرک در سال گذشته، بالغ بر ۲ میلیارد و ۶۵۱ میلیون دلار گاز طبیعی صادر شد که حکایت از افت ۶۰ درصدی دارد.این در حالی است که ایران به‌ عنوان دومین کشور از نظر ذخایر گازی در جهان شناخته می‌شود.

ایران و چالش صادرات گاز به اروپا

به گزارش کارآفرین نیوز، بر اساس برنامه ششم توسعه ، میزان تولید گاز کشور باید در پایان سال ۱۴۰۰ به ۱.۳ میلیارد مترمکعب در روز برسد. این در حالی است که هم اکنون میزان تولید کشور روزانه یک میلیارد مترمکعب بوده که ۷۰ درصد آن متعلق به میدان مشترک ایران و قطر (پارس جنوبی) بوده است.

از سوی دیگر مطابق با این برنامه سهم صادرات گاز ایران از یک درصد در سال ۱۳۹۴ باید به ۶ درصد در پایان برنامه شش توسعه افزایش پیدا می‌کرد که این هدف نیز محقق نشده است.

چالش گاز در اروپا

بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی مجله اکونومیست، متوسط هزینه مصرف گاز خانگی کشورهای اروپایی در سال گذشته میلادی ۱۱۹ یورو بوده است. این در حالی است که این رقم در سال جاری با رشد ۶ برابری به ۷۳۰ یورو رسیده است. شواهد حکایت از این دارد که کمبود گاز به شکل جدی در اروپا احساس می‌شود.

از سوی دیگر در همین دوره به‌واسطه اتکا آمریکا به گاز شل، این کمبود در این کشور کمتر احساس شده است. با این‌وجود قیمت گاز در ایالات متحده آمریکا نیز برای مصارف خانگی با افزایش حدود دوبرابری همراه بوده است.

به عقیده کارشناسان، بهار سرد در اروپا همراه با تابستان گرم در آسیا بر روی عرضه و تقاضا گاز تأثیرگذار بوده است. از سوی دیگر حدود ۶۰ درصد از مصرف LNG جهان مربوط به کشورهای شرق آسیا است که به دلیل گرمای هوا و نیاز به تأمین برق، بر روی قیمت جهانی گاز تأثیرگذار بوده است.

از طرفی کاهش محدودیت‌های کرونا، سبب شده است اقتصاد کشورها جانی دوباره گیرد که این گشایش اقتصادی بر روی مصرف گاز و قیمت جهانی آن تأثیرگذار بوده است.

نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد به تابستان کشورهای اروپایی نظیر انگلستان مربوط می‌شود. در این تابستان وزش بادها در سواحل انگلستان به‌شدت کاهش یافت. به طبع کاهش وزش باد، میزان برق تولیدی نیروگاه‌های بادی کاهش و در نتیجه نیاز به جایگزینی سوخت نیروگاه‌ها بیش از گذشته احساس شد.

علاوه بر این باتوجه‌ به تعهدات کشورهای اروپایی مبنی بر کاهش گازهای گلخانه‌ای آنها با ملاحظات فراوانی در مصرف زغال‌سنگ مواجه هستند.

فارغ از این مسائل، پیشینی زمستان سرد در اروپا چشم‌انداز مصرف گاز را تحت تأثیر قرار داده است. همه این عوامل حکایت از این دارد که قیمت گاز روبه‌رو شد.

پیش‌بینی زمستان سرد اروپا، نیز چشم‌انداز مصرف گاز را تحت تأثیر قرار داده است. تمامی این موارد در کنار کاهش تولید گاز روسیه، بازار را به سمت افزایش قیمت گاز و همچنین تأمین گاز از سایر کشورها سوق می‌دهد.

در واقع بر اساس محاسبات شرکت گازپروم روسیه که بلومبرگ آن را منتشر کرده است، این شرکت باید به‌اندازه گازی که هر روز به مصرف‌کنندگان اروپایی خود صادر می‌کند، در داخل ذخیره‌سازی نماید تا مردم روسیه در زمستان مشکلی برای گرم نگه‌داشتن منازل خود نداشته باشند.

البته وزیر انرژی روسیه این هدف را قابل تحقق عنوان کرد، با این وجود این پیامی نگران‌کننده برای اروپا بوده است.

کارشناسان اعتقاد دارند افزایش قیمت گاز در کوتاه‌مدت سبب ایجاد تورم شده و بر روی زندگی شهروندان تأثیرگذار خواهد بود. کشورهای اروپایی یا باید به‌سرعت انرژی‌های تجدیدپذیر را جایگزین کنند و یا محدودیت‌های محیط زیستی را کاهش دهند. در واقع اروپا باید در کوتاه‌مدت اقداماتی انجام دهد که فشار کمبود گاز به‌خصوص در بخش خانوار کنترل شود.

از طرفی کمبود گاز بر روی قیمت فروش عمده برق نیز تأثیرگذار بوده است به گونه که آلمان در سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۶۰ درصد تعرفه برق را افزایش داده و در اسپانیا هم، قیمت هر مگاوات برق، به بیش از ۱۰۰ یورو رسیده است.

از سوی دیگر بسیاری از مشاغل از کارخانه‌های صنعتی تا کافه‌ها و رستوران‌ها به دلیل افزایش قیمت برق و گاز، به فکر جبران هزینه از طریق بالابردن قیمت کالاها و خدمات افتاده‌اند که همین امر سبب شده است تورم در اروپا رشد کند.

داده‌های اولیه‌ای که از سوی اداره آمار اروپا منتشر شده نشان می‌دهد که تورم منطقه یورو در ماه گذشته به ۳.۴ درصد رسیده است. این بالاترین نرخ تورم از سال ۲۰۰۸ و تورم ۳.۶ درصدی آن سال به‌حساب می‌آید.

ایران و صادرات گاز به اروپا

بر اساس اظهارنظر متخصصان حوزه نفت و گاز، امکان ۱۰۰ میلیارد مترمکعب از طریق خط لوله به اروپا برای کشور وجود دارد. با این‌وجود بحث صادرات گاز کشور به اروپا موضوعی تازه نبوده و از دو دهه پیش مطرح شد و حتی قراردادی نیز برای صادرات این کالا به اتریش از طریق ترکیه به امضا رسید، با این‌وجود به دلیل تحریم‌ها و مسائل سیاسی عملاً این قرارداد تحقق پیدا نکرد.

بر اساس اظهارنظر کارشناسان، تا زمانی که ایران و کشورهای اروپایی به توافق نرسد و تحریم‌ها رفع نشود، کشور قادر نخواهد بود، گاز را به اروپا صادر کند.

از طرفی بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس در صورتی‌که قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار صعود کند، سود خالص بسیار بالاتری نصیب کشور خواهد شد. با این‌وجود مطابق با محاسبات این مرکز بازار گاز اروپا و چین برای کشور مطلوب نبوده است در واقع در صورت افزایش قیمت نفت خام به بیش از صد دلار، سود صادرات گاز به اروپا و چین ۱۲ تا ۱۸  سنت به‌ازای هر مترمکعب گاز است این در حالی است که صادرات گاز به کشورهای صادرات آسیای شرقی نظیر کره جنوبی، ژاپن و تایوان حدود ۳۳ سنت و به کشورهای منطقه ۳۵ سنت خواهد بود.

فارغ از موضوع تحریم، روسیه به دنبال این امر بوده که قدرت مطلق صادرات گاز اروپا باشد. کارشناسان اعتقاد دارند که در صورت رفع تحریم‌ها، نقش روسیه در حضور ایران در بازار گاز اروپا بسیار پررنگ خواهد بود.

از سوی دیگر ایران هنوز نتوانسته است تولید متناسبی با ذخایر کشور داشته باشد. به عقیده کارشناسان با ورود تکنولوژی‌های روز در کنار سرمایه‌گذاری این امکان برای کشور فراهم خواهد شد. نمونه‌ای از ذخایر گازی کشور مربوط به گاز شمال کشور در دریای خزر بوده است که بهره‌برداری از آن در برنامه‌های کشور است.

از طرفی میزان مصرف گاز در کشور بسیار بالا بوده که با اصلاح الگوی مصرف و کاهش مصرف داخلی، این امکان فراهم خواهد شد که میزان صادرات گاز افزایش یابد.

همچنین راه‌اندازی پروژه LNG که به دلیل تحریم‌ها متوقف شد، این امکان را برای کشور فراهم خواهد کرد تا با تبدیل گاز طبیعی به LNG در بازارهای خارجی نقش‌آفرینی کند. البته این پروژه نیاز به سرمایه‌گذاری عظیمی دارد.

آنچه که مشخص است، باتوجه‌به پیش‌بینی‌های صورت‌گرفته مبنی بر افزایش قیمت نفت خام، دولت باید در دیپلماسی اقتصادی به گونه عمل کند که زمینه صادرات این محصول برای کشور محیا شود. از سوی دیگر، اصلاح مصرف انرژی در کشور و افزایش تولید با علم روز دنیا و سرمایه‌گذاری در این حوزه کشور را قادر خواهد ساخت درآمدهای بیشتری در این حوزه کسب نماید.

همچنین توجه بیشتر به بازار منطقه به‌جای تمرکز به بازار اروپا و چین باید در برنامه‌های دولت قرار گیرد تا سود بیشتری نصیب کشور شود.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 0 =