آمستردام نظریه اقتصادی جدیدی با نام "دوناتی" را به کار گرفته که می‌خواهد جای سرمایه‌داری را بگیرد و شرایطی فراهم شود که همه مردم بتوانند در فضایی متوسط بین ثروت زیاد و فقر پایین قرار بگیرند.

تَب اقتصاد "دوناتی" در آمستردام

به گزارش کارآفرین نیوز، هنوز هم در بسیاری از دانشکده‌های اقتصاد اندیشه‌های دهه‌ها و چه‌بسا قرن‌های پیش تدریس می‌شود، اندیشه‌هایی که فاصله زیادی با واقعیت‌های زندگی انسان قرن بیست و یکمی دارد.

کمتر از ده سال پیش، کیت ریورت، نظریه اقتصاد جدیدی با نام دوناتی‌اش را مطرح کرد.

حالا آمستردام و چند شهر دیگر در حال پیاده‌سازی ایده‌های اقتصاد دوناتی هستند. اما آیا می‌توان به ظهور اقتصادی انسان‌محور و طبیعت‌گراتر امیدوار بود؟

در یکی از فروشگاه‌های آمستردام طرحی موسوم به قیمت واقعی از اواخر سال ۲۰۲۰ میلادی در حال اجرا است. این طرح به‌ عنوان یکی از ده ها طرح بازنگری اقتصادی طرح‌ریزی‌شده است.

در آوریل ۲۰۲۰، طی موج نخست همه‌گیری کرونا، دولت محلی آمستردام اعلام کرد که با به بهره‌گیری از نظریه دوناتی، بحران را سپری خواهد کرد و در عین‌ حال از بروز بحران‌های بعدی نیز جلوگیری خواهد کرد.

نظریه اقتصاد دوناتی در سال ۲۰۱۷ توسط کیت ریورت اقتصاددان بریتانیایی مطرح شد. بر اساس این نظریه، اندیشه اقتصادی قرن بیستمی توانایی مواجهه با این واقعیت قرن بیست و یکمی را ندارد که سیاره زمین در آستانه فروپاشی اقلیمی است.

اقتصاد دوناتی

جوامع نباید رشد تولید ناخالص داخلی را مساوی با موفقیت جامعه بدانند، بلکه هدف باید گنجاندن زندگی تمام انسان‌ها در چیزی باشد که ریوُرت آن را نقطه شیرین می‌نامد. این نقطه جایی میان مبنای اجتماعی (در آن همه مردم ملزومات زندگی خوب را دارند) و سقف زیست‌محیطی قرار دارد.

مردم کشورهای ثروتمند عمدتاً بالای سقف زیست‌محیطی زندگی می‌کنند و ساکنان کشورهای فقیرتر نیز اکثراً پایین‌تر از مبنای اجتماعی قرار می‌گیرند. این اقتصاددان، فضای میان این دو را دونات نامید.

برنامه دولت محلی آمستردام این بوده که تمام جمعیت حدود ۹۰۰ هزار نفری خود را درون این دونات قرار داده تا زندگی همه مردم کیفیت خوبی داشته باشد. از طرف دیگر مشکلات زیست‌محیطی نیز افزایش پیدا نکند.

در همین راستا و با هدایت سازمان ریوُرت، دولت محلی، آمستردام در حال عرضه پروژه‌های زیرساختی عظیم، طرح‌های اشتغال‌زایی و سیاست‌های جدید برای قراردادهای دولتی است.

از سویی، حدود ۴۰۰ شهروند و سازمان محلی شبکه‌ای موسوم به «ائتلاف دوناتی آمستردام» (با مدیریت دروئین) به راه انداخته‌اند تا برنامه‌های خود را در بطن جامعه اجرا کنند.

اما مدل دونات این‌طور نیست که به‌ کل با رشد و توسعۀ اقتصادی مخالف باشد. ریورت در کتابش خاطرنشان می‌کند که گذر کشورهای کم‌درآمد و میان‌درآمد از مرحله «مبنای اجتماعی» دونات «شدیداً مستلزم رشد چشمگیر تولید ناخالص داخلی است». اما باید به این رشد اقتصادی به چشم راهی برای رسیدن به اهداف اجتماعی در چارچوب خط‌قرمزهای بوم‌شناختی نگاه کنیم و آن را فی‌نفسه شاخص موفقیت یا هدفی برای کشورهای ثروتمند ندانیم. در دنیای دوناتی، اقتصاد گاهی رشد خواهد کرد و گاهی افول.

با این‌ حال، برخی اقتصاددانان نسبت به این آرمان‌گرایی چندان خوش‌بین نیستند. در سال ۲۰۱۸، برانکو میلانوویچ، دانش‌پژوه مرکز تحقیقات نابرابری اجتماعی‌اقتصادی استون در دانشگاه شهریِ نیویورک، بر کتاب ریورت مروری نوشته که در آن می‌گوید، برای پاگرفتن دونات، انسان‌ها باید به‌ طور معجزه‌آسایی نسبت به رفاه خودشان در مقایسه با دیگران بی‌تفاوت شوند و اهمیتی به ثروت و درآمد ندهند.

باید منتظر ماند و دید نتیجه اقتصاد دوناتی در آمستردام چگونه خواهد بود.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 4 =