وب ۳.۰، گام بلند فناوری با کمک هوش مصنوعی است که اینترنت و ساکنانش را به دنیای جدید و ماورای تصور وارد کرده است.

وب ۳.۰؛ دنیای جدید هوش مصنوعی

در روزهای اخیر با گسترش استقبال از سیستم بلاکچین، اصطلاح وب ۳.۰ زیاد به گوش می خورد. تجارت و ارتباطات در دوران بدون اینترنت، به صورت جزیره ای و بسیار محدود انجام می شد و فقط از طریق شبکه داخلی یا محلی (LAN) امکانپذیر بوده است. نیاز به گسترش ارتباطات و تبادل اطلاعات موجب پایه ریزی اینترنت با مفهوم اولیه آن شد.

وب ۱.۰: وب یک سویه یا استاتیک

مرحله اول یا وب ۱.۰ که به وب خوانداری (یک سویه) هم شناخته می شود؛ اوایل دهه ۹۰ میلادی توسط تیم برنرز لی (Tim Berners-Lee) در سوییس رونمایی شد. پس از آن، کم و بیش نام شرکت های اینترنتی به گوش می خوردند، شرکت هایی مانند نت اسکیپ که حداقل میزان تعامل برای کاربران این سایت ها امکانپذیر بود، یعنی کاربران فقط می توانستند به جستجو و خواندن مطالب ارائه شده یا محصولات معرفی شده بپردازند و امکان ایجاد محتوا نداشتند. نت اسکیپ (Netscape)؛ بارزترین نمونه سایت های وب ۱.۰ است که در سال ۱۹۹۴ در آمریکا تاسیس شد.

این نوع وب را می توان به رادیو، تلویزیون و روزنامه تشبیه کرد که افراد فقط می توانند از مطالب ارائه شده استفاده کنند و امکان ایجاد تعامل ندارند.

بزرگترین مزیت وب ۱.۰؛ ایجاد دموکراسی در جریان اطلاعات و آزادسازی دسترسی به اطلاعات بوده است.

هنوز هم برای انتشار برخی مطالب که کاربران اجازه تغییر یا ویرایش ندارند از وب ۱.۰ استفاده می شود مانند قوانین مصوّب.

مرحله توسعه وب ۲.۰ و دوران گذر از وب ۱.۰ بیش از ده سال به طول انجامید. نسل اول وب با حاکمیت داده (Data-Oriented) شناخته می شود.

وب ۲.۰: وب تعاملی

در مرحله دوم یا وب ۲.۰ که از سال ۲۰۰۳ به بعد عرضه شد، قابلیت ایجاد و آپلود مطالب توسط کاربران نیز به آن افزوده شد. حالا کاربران فقط مصرف کننده نبودند و می توانستند محتوا یا مطالب خود را به اشتراک بگذارند. هنوز هم وب ۲.۰، رایج ترین فرم در دسترس است که همه کاربران عادی، اینفلوئنسرها، کسب و کارها، شرکت های تجاری، کادر آموزشی و حتی دانش آموزان از آن استفاده می کنند.

حالا اینترنت آزاد به صورت شبانه روزی در دسترس اکثر مردم دنیا است و کاربران می توانند علاوه بر دریافت مطالب سایر کاربران، مطالبی را نیز در سیستم وارد کنند. به اصطلاح می توان گفت وب ۲.۰ امکان تبادل و تعامل خوانداری نوشتاری را فراهم کرده است.

ویکی پدیا؛ شناخته شده ترین سایت وب نسل ۲.۰ است که تمام کاربران امکان تبادل اطلاعات چند جانبه دارند.

تمام گوشی ها، تبلت ها و تلویزیون های هوشمند همگی از وب نسل ۲.۰ بهره می برند. شبکه های اجتماعی وبلاگ ها از مصادیق وب تعاملی هستند. بزرگترین مزیت وب ۲.۰ را می توان ایجاد دموکراسی در جریان تولید محتوا دانست که به وب کاربر محور (User-oriented) معروف است.

وب ۳.۰

اما بارها اخباری منتشر شد که کاربران احساس کردند حریم خصوصی و اطلاعات شخصی آنها به مخاطره افتاده است. این بار وب ۳.۰ به داد کاربران رسید تا با تمرکز زدایی، امنیت و سرعت بیشتر را به آنان هدیه کند و انجام اموری که غیرواقعی و تخیلی به نظر می رسیدند را محقق کند. از سازندگان بلاکچین اتریوم و ترون به عنوان بانیان نسخه جدید وب یاد می شود.

وب ۳.۰: وب معنایی هوشمند

وب ۳.۰؛ ایده اینترنت با ترکیب قابلیت های وب ۱.۰ و وب ۲.۰ به اضافه هوش مصنوعی است که امکان تبادل و فیلتر اطلاعات را علاوه بر انسان، برای ماشین نیز امکانپذیر ساخته است. اصلی ترین مزیت وب معنایی، هوش مصنوعی است. تمرکز زدایی براساس بلاکچین از دیگر مزایای نسل سوم وب شمرده می شود.

اولین بار جان مارکاف در سال ۲۰۰۶ واژه وب ۳.۰ را در مقاله ای در روزنامه نیویورک تایمز به کار برد اما با کاربرد آن در بلاکچین، در سال ۲۰۱۴ توسط گوین وود (Gavin Wood)؛ هم- بنیانگذار اتریوم بار دیگر بر سر زبان ها افتاد. گرچه با موج استقبال ها از رمز ارزها و رونق مجدد شرکت های فناوری در یکی دو سال اخیر، وب ۳.۰ بیش از پیش در مرورگرها جستجو می شود.

 وب معنایی (Semantic Web)

نسل جدید وب که به وب معنایی (Semantic Web) نیز شهرت یافته است، نسخه توسعه یافته وب جهانی (WWW) است که کنسرسیوم شبکه جهانی (W۳C)، آن را توسعه داده است. افزایش غیر قابل تصور داده ها و تصاویر بارگذاری شده در شبکه جهان، ضرورت فیلتر و چینش فراداده ها توسط ماشین را بیشتر آشکار می کند، ماشینی که بتواند مانند انسان، اطلاعات را پردازش و فیلتر کند. بی بی سی (BBC) مصداق بارز وب معنایی در دنیای رسانه و الزویر (Elsevier) نمونه ای در دنیای دانش جهانی است.

در یک کلام، وب معنایی؛ شبکه ارتباطات بین شکل های مختلف داده هاست که به ماشین کمک می کند کاری را انجام دهد که به صورت مستقیم قادر به انجام آن نبوده است. به همین دلیل این وب معنایی هوشمند را ماشین- محور (Machine-oriented) می دانند.

مثال رایج این روزهای وب ۳.۰، سناریویی است که فرد در حال رانندگی است اما ناگهان احساس می کند تمایل دارد برای تماشای فیلم اکران روز به سینما برود و پس از آن نیز غذای ژاپنی مِیل کند. موتور جستجوی تعبیه شده در خودرو براساس موقعیت مکانی خودرو (لوکیشن) می تواند نزدیکترین سینما و بهترین رستوران ژاپنی در اطراف آن را در شبکه های اجتماعی و وبسایت ها بیابد. پیش بینی می شود تا چندی دیگر منوی سه بُعدیِ (۳D) رستوران معرفی شده نیز برای فرد قابل مشاهده شود.

از آنجا که بلاکچین با هدف تمرکززدایی راه اندازی شد و وب ۳.۰ نیز دنیای غیرمتمرکزها است، بنابراین با رونق بازار ارزهای دیجیتال و بلاکچین ها باید منتظر باشیم تا چند سال وب ۳.۰ همچنان در صدر اخبار باقی بماند.

وب ۴.۰: وب همزیستی (Symbiotic Web)

متا وب

مدتی است نام نسل چهارم وب (Web ۴.۰) که به فرا وِب (MetaWeb) نیز شناخته می شود به گوش می رسد. به نظر می رسد دوره حاکمیت مدیریت دانش در دهه آینده به سر می رسد و با رونق مدیریت هوش، تفکر مصنوعی (Agent-oriented) و خدمات غیرمتمرکز در دنیا حاکم می شود. گرچه هنوز اطلاعات دقیقی از قابلیت های نهایی نسل آتی وب تأیید نشده است اما به نظر می رسد از میانه دهه جاری میلادی به بعد، زمان رونق وب نسل ۴.۰ باشد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 14 =