اصلاح ساختار بودجه از مهم‌ترین اهداف دولت سیزدهم است که در تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۱ کلید خورده و انتظار می‌رود با اصلاح نظام پرداخت یارانه‌ها، تغییر نحوه پرداخت ارز ۴۲۰۰ تومانی، غیرفعال کردن گلوگاه‌های فساد خیز و پاسخگو کردن دستگاه‌ها؛ گام‌های موثری در کارآمدی بودجه برداشته شود.

اهداف نخستین لایحه بودجه دولت؛ ممکن یا غیرممکن؟

به گزارش کارآفرین نیوز؛ تدوین بودجه با هدف عدالت محوری و ثبات اقتصادی در شرایطی که تورم در بالاترین میزان خود پس از انقلاب است و تحریم ها نیز راه تامین بودجه را تنگ نموده است، به یقین کار سخت و دشواری است.

اگرچه رییس جمهور تاکید دارد که در لایحه بودجه ۱۴۰۱ به عدالت اجتماعی، توسعه متوازن و بهره‌گیری از ظرفیت ها توجه شده است، اما عملیاتی نمودن این بایسته ها، مسیر پُر سنگلاخی را در پیش روی دولت قرار داده است.


مبارزه با چشمه‌های فسادخیز

سازمان برنامه و بودجه کشور که مسئولیت اصلی بودجه بندی و تخصیص بودجه را بر عهده دارد، اعلام نموده که در اصلاح ساختار بودجه، برنامه محوری را در اولویت قرار داده و مبارزه با چشمه های فسادخیز و تغییر شکل پرداخت یارانه ها به خانوارها از جمله اهداف این سازمان در بودجه ۱۴۰۱ است.

بودجه

اصولا یکی از دلایل اقبال مردم به آیت الله رییسی در انتخابات ریاست جمهوری، شعار فسادستیزی وی و عملکرد او در قوه قضاییه بر این منوال بود. یکی از چشمه های فسادخیز که با توجیه یارانه و عدم افزایش قیمت پرداخت می شد دلار ۴۲۰۰ تومانی بود که در لایحه بودجه سال آینده از پرداخت ارز ترجیحی خبری نیست.

۱۰ هزار میلیارد تومان در بودجه ۱۴۰۱ برای اصلاح نرخ‌ها

البته حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان برای جبران اصلاح نرخ کالاهای اساسی، دارو، یارانه نان و خرید تضمینی گندم پیش‌بینی‌شده و همچنین ۴۰۰۰ میلیارد تومان برای یارانه نهاده‌های کشاورزی، تنظیم بازار کالاهای اساسی و ضروری و تادیه تعهدات مربوطه پیش‌بینی‌شده است.

این در حالی است که اگرچه بر اساس قانون بودجه ۱۴۰۰ دولت امکان استفاده از ۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی را داشته، اما تکمیل ظرفیت قانونی استفاده از ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کالای اساسی و افزایش آن در سال جاری، با ثبت واردات ۱۰.۵ میلیارد دلاری در کمتر از ۹ ماه مواجه شده که تا اینجا حداقل ۲.۵ میلیارد دلار بیش از رقم مصوب امسال است.

بودجه 1401


رصد و پایش برای انضباط مالی

قابل کنترل کردن و نظارت بر هزینه ها در قالب ردیف های بودجه ای از دیگر اهداف مطروحه در بودجه ریزی ۱۴۰۱ است که سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام کرده است.

از جمله مسائلی که تاثیر بسزایی در تحقق اهداف بودجه ای دارد، نظارت مستمر بر هزینه ها و قابلیت رصد و پایش آن است. اساسا گام مهم این دولت در اصلاح ساختار بودجه، کاهش ردیف های موازی و هزینه های زائد و برنامه محور کردن بودجه به عنوان یکی از ویژگی های اصل بودجه بوده به طوری که این اقدام، قدرت چانه زنی را کاهش می دهد و باید برای استفاده از بودجه، برنامه مشخص که به رفع نیازهای اساسی کشور بپردازد، ارائه گردد.

بودجه بدون انضباط مالی حتما به ضد خود تبدیل خواهد شد و دستیابی به اهداف را به محاق خواهد برد.


با پول‌ها چه کردید؟

پاسخگو نمودن تمامی دستگاه ها در قبال بودجه دریافتی از دیگر اهدافی است که تمرکز بر آن در بودجه ۱۴۰۱ لحاظ شده و سازمان برنامه و بودجه در صدد است این پاسخگویی را ایجاد نماید و مانع هدر رفتن بودجه با عدم پاسخگویی باشد.

پول


ارائه پاسخ در قبال بودجه دریافتی و شفاف نمودن محل هزینه بودجه های عمومی، از موثرترین راهکارهایی است که وزارتخانه ها و دستگاه های بودجه‌ستان را موظف به دقت در هزینه کردن بودجه بر مبنای برنامه های جامعه محور می کند.

اساسا پرسش "چه کردید" و "چه شد" نه تنها باعث می شود که عملکردها شفاف شود و سره از ناسره مشخص شود، بلکه برای دستگاه های مختلف، انگیزه ایجاد می کند تا بتوانند در قبال این پرسش، پاسخ منطقی و قانع کننده داشته باشند.

توجه دولت به ایجاد دسترسی برای یافتن پاسخ ها، پاسخگویی سریع و به موقع، ایجاد بانک اطلاعاتی به روزآوری شده و عدم حمایت از دستگاه ها یا اشخاص ناکارآمد در این موضوع حائز اهمیت هستند.


اثربخشی در یارانه کالاهای اساسی

بنا به گفته رییس مجلس شورای اسلامی، در شرایطی در ۳ سال گذشته برای ۷ قلم کالای اساسی ۴۲۷ هزار میلیارد تومان یارانه پرداخت شده که کالاهای ارزان قیمت به دست مردم نرسیده است.

بر این اساس در لایحه بودجه ۱۴۰۱، پیش‌بینی شده که دولت چهار هزار میلیارد تومان برای تنظیم بازار کالاهای اساسی هزینه کند و آن را برای یارانه نهاده های کشاورزی و تنظیم بازار کالاهای اساسی پرداخت کرده و ۸۵۰ میلیارد تومان یارانه نیز برای شیر مدارس در نظر بگیرد.

یارانه


با این اوصاف دولت برای افزایش اثربخشی یارانه ها می خواهد آن را به صورت نقدی در اختیار پنج دهک اول اقتصادی کشور یا به عبارتی حدود ۴۰ میلیون نفر قرار دهد. آن گونه که رییس سازمان برنامه و بودجه گفته است با حذف ارز ۴٢٠٠ تومانی، یارانه هر فرد بین ٩٠ هزار تا ١١٠ هزار تومان خواهد بود که ممکن است یارانه برخی از افراد در دهک‌های کم درآمد به بالای ١٢٠ هزار تومان هم برسد که هنوز نهایی نشده است.

به طور کلی از زمان اجرای هدفمندی یارانه ها آن طور که از اسم آن برمی آید، انتظار این بود که این یارانه ها هدفمند و اثربخش باشند و مانع افزایش ضریب جینی شوند، موضوعی که اتفاق نیفتاده و با افزایش ضریب جینی، اختلاف درآمدی دهک های کم درآمد با دهک های پردرآمد بیشتر شده است، کاهش این اختلاف، دشوار اما جزو برنامه های دولت سیزدهم است که بخشی از آن در بودجه ۱۴۰۱ نمود یافته است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 4 =