ساختمان نبش خیابان شهید موسوی خیابان طالقانی را باید مهم‌ترین مرکز اقتصادی بخش خصوصی در ایران دانست که مردان میلیارد دلاری یا حداقل چند صد میلیون دلاری‌اش، بسیاری از تصمیمات اقتصادی کشور را می‌گیرند تا مدیریت بر اقتصاد کشور را پا به پای دولت استمرار دهند. این ساختمان تاکنون تنها چهار رییس به خود دیده که فعالیت و سرنوشت هر کدام به نوبه خود جالب توجه است.

ریاست مردان میلیارد دلاری در ساختمان خیابان طالقانی

به گزارش کارآفرین نیوز؛ بر اساس اصل حفظ منافع و کاهش ریسک های آن، ثروت و محافظه کاری، رابطه مستقیم دارند، هر چقدر ثروتمندتر شوید محافظه کارتر نیز می شوید و کمتر به دنبال چالش هستید، زیرا ریسک و چالش بیشتر یعنی احتمال ضررهای هنگفت تر؛ با این حساب شاید به نظر برسد که ریاست بر مردان میلیارد دلاری در ساختمان خیابان طالقانی به خاطر خصلت محافظه کارانه آنها ساده باشد، اما تجربه ۹ دوره انتخابات اتاق بازرگانی ایران نشان می دهد که چنین نبوده و ریاست در این ساختمان به این سادگی ها نیست.

به نبش خیابان موسوی در خیابان طالقانی که برسید با تابلوی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران مواجه می شوید، ورودی این ساختمان برخلاف ساختمان های نیاوران، زعفرانیه، الهیه یا حتی لواسان، بسیار ساده است که یقینا هر دوی این ساختمان ها متعلق به مردان میلیارد دلاری یا چند صد میلیون دلاری است، خواه به این ساختمان رفت و آمد داشته باشند برای تصمیمات، یا خواه به آن ساختمان ها رفت و آمد داشته باشند برای استراحت در کنار خانواده.


اقتصاد یک تریلیون دلاری ایران

ثروت و ثروتمندان در همه جای دنیا توجهات را به خود جلب می کند، در بسیاری از کشورها به دلیل شفافیت موجود، میزان دارایی ثروتمندان مشخص است اما در کشور ما چنین نیست و نهایتا می توان تخمین هایی زد که ممکن است از اصل ماجرا، دور باشد.

پول

اگرچه سرانه تولید ناخالص داخلی ایران نسبت به سایر کشورها پایین است، ولی گزارش صندوق بین المللی پول حاکی است که اقتصاد ایران بیش از یک تریلیون دلار است و تولید ناخالص داخلی (اسمی) ایران در سال ۲۰۲۱ بر اساس قیمت های جاری بیش از یک تریلیون دلار است، یک تریلیون دلاری که در دستان همین مردان میلیارد یا چند صد میلیون دلاری می چرخد و هدایت می شود.


ریاست با طعم انار و بوی زعفران

از زمانی که محمدحسین امین الضرب در سال ۱۳۰۶ ریاست اتاق تجارت تهران را برعهده گرفت، اما به دلیل رشوه ای که به وزیر مالیه داده بود هیچگاه نتوانست به عنوان منتخب مجلس هفتم شورای ملی در این مجلس حضور یابد، قریب یک قرن می گذرد که غلامحسین شافعی اکنون رییس اتاق ایران شده، همان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران که ۶۰ نماینده دارد، ۴۰ نماینده آن از بخش خصوصی و ۲۰ نماینده آن از طرف دولت انتخاب می‌شوند.

محمدحسین امین الضرب

در اواسط سده سیزدهم، محمدحسن امین‌الضرب، نماینده هیات تجار تهران توانست با حمایت جمعی از بازرگانان، نظر موافق ناصرالدین شاه را برای تشکیل مجلس وکلای تجار ایران جلب کند و شاه هم در سال ۱۲۶۳ خورشیدی، اساسنامه این مجلس را تایید کرد.

مجلس وکلای تجار ایران که آن را مجلس تجارت هم می‌خواندند، دستگاهی اقتصادی، با صلاحیت حقوقی و شخصیت سیاسی بود تا اینکه اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران، در اسفند سال ۱۳۴۸ از ادغام دو اتاق بازرگانی و اتاق صنایع و معادن ایران به وجود آمد.

در دوره حاضر، ریاست بر اتاق ایران باعث می شود که عضویت در شورای پول و اعتبار، عضویت در شورای اقتصاد کشور و عضویت در هیات واگذاری نیز خودبخود به رییس اتاق واگذار شود.

غلامحسین شافعی که اکنون ریاست اتاق ایران را برعهده دارد، متولد ۱۳۳۰ است و دارای مدرک کارشناسی مدیریت صنعتی از دانشگاه تهران است و در دوره نهم، درسال ۱۳۹۸ رییس اتاق ایران شد.

غلامحسین شافعی

شافعی، تاجری از قائن، سرزمین زعفران است که مدتی رییس شورای ملی زعفران و از سال ۱۳۸۳ تاکنون رییس اتاق بازرگانی خراسان رضوی بوده است. او را به عنوان سلطان انار ایران می شناسند که در حوزه صادرات میوه، این لقب را به او داده اند.

وی مدیرعامل شرکت صادراتی کارخانجات شفیع و همچنین نارافشان تجارت خراسان است و سه دوره صادرکننده نمونه ملی بوده است، اما شهرت و اعتبار او وامدار شرکت بوتان است جایی که تجارت خود را در آن شروع کرد و توانست در کنار محسن خلیلی بایستد.

محسن خلیلی

محسن خلیلی برادر بزرگتر خانواده خلیلی ها و از آن دسته تاجران خوشنام ایران است که بوتان را به همراه محمود خلیلی پدر خود پایه گذاری کرد و سپس توانست طی دهه ها، افراد بسیاری را وارد فضای اقتصادی کشور نماید و به جامعه تجار ایران معرفی کند.

شافعی به غیر از ریاست بر اتاق ایران در دوره نهم، در دوره هفتم نیز معاون محمد نهاوندیان رییس وقت اتاق ایران بود که با رفتن نهاوندیان به دولت تدبیر و امید، در آذر ۱۳۹۲ به عنوان رییس اتاق انتخاب شد. جالب اینکه شافعی در شهریور ۹۵ نیز در پی استعفای محسن جلالپور از ریاست اتاق ایران، به عنوان رییس انتخاب شد تا تنها فردی باشد که دو دوره جایگزین رییس اتاق شده است.

البته شافعی مانند بسیاری از هم کیشان خود سابقه حضور در شورای سیاستگذاری رسانه ها را هم دارد، اصولا رسانه جایی است که اغلب تجار سعی می کنند دوره ای در آن حضور داشته باشند، چه دانش آن را آموخته باشند و چه نیاموخته باشند. از طرفی عضویت در بنیادهای خیریه نیز جزو اموری است که باید آن را از فعالیت های قطعی تاجران دانست.

مردی از مزارع پسته/ سلامت به جای ریاست

انتخابات دوره هشتم اتاق بازرگانی در ۲۴ خرداد ۱۳۹۴ برگزار شد تا مردی از مزارع پسته به ریاست برسد. محسن جلال پور در شرایطی به ریاست اتاق ایران در دوره هشتم رسید که بیش از یک سال در این جایگاه نماند و به دلیل عارضه قلبی و با دستور پزشکان، در سال ۱۳۹۵ جای خود را به غلامحسین شافعی داد تا به تجارت پسته خود برسد و سلامت خود را فدای ریاست نکند.

محسن جلال پور

جلال پور در سابقه خود ریاست انجمن پسته را داشت و توانست در انتخابات اتاق ایران، محسن مهرعلیزاده همان کاندیدای مشهور انتخابات ریاست جمهوری را شکست دهد تا پیش از آیت الله رییسی، این محسن جلال پور باشد که طعم شکست را به محسن مهرعلیزاده می چشاند.

در این انتخابات، اگرچه مهرعلیزاده شرایط را به گونه ای دید که انصراف داد، اما جلال پور از ۴۲۴ نفر حاضر رای دهندگان، ۳۵۴ رای آورد و ۵۹ رای باطله و ۱۱ رای سفید نیز به صندوق ریخته شد.

محسن مهرعلیزاده

جلال پور در کرمان دارای ۴۰۰ هکتار باغات پسته است به طوری که یک چهارم پسته مغزسبز دنیا را تولید و صادر می کند. این رییس سابق اتاق ایران در حالی که در مقاطعی رشد قیمت طلای سبز، از زر پیشی گرفته بود و پسته به کالای لوکس تبدیل شده بود، گفته بود که پسته یک کالای استراتژیک است که نقش قابل توجهی در ارزآوری دارد و بازار پسته دنیا را از آمریکا پس می گیریم.

وی در همان سال ۱۳۹۴ که ریاست اتاق ایران را برعهده داشت، در جایی گفته که در طول ۳۴ سال، بیش از ۱۰۰ هزار تن پسته صادر کرده و بیش از یک میلیارد دلار ارزآوری را در کارنامه خود به ثبت رسانده است.

البته جلال پور در مقطعی وارد صنعت نساجی نیز شد که موفق نبود، علاوه بر آن، از سال ۱۳۸۴ در صنعت استیل فعال شد اما در طول ۱۰ سال با وجود سرمایه‌گذاری سنگین مالی، به‌ طور کامل در این کارخانه هم شکست خورد که خودش دلیل آن را تحریم ها می داند که باعث شد نتواند ماشین‌آلات مربوط به آن را وارد کشور کند.

پس از آن هم اولین کارخانه سیمان بخش خصوصی کشور به نام سیمان ممتازان کرمان را راه‌اندازی کرد که در این یکی موفق بود. این تاجر ایرانی، از دهه ۸۰ همچنین وارد فعالیت‌های معدنی شد و با معادن مس به دنبال توسعه کار معدنی رفت.

دیدار محسن جلال پور با علیرضا رزم حسینی استاندار وقت خراسان رضوی در سال ۱۳۹۸ در مشهد که سابقا استاندار کرمان بود و پس از آن به عنوان وزیر صمت دولت روحانی معرفی شد، سروصدای زیادی داشت. رزم حسینی در دوره ای که استاندار کرمان بود، جلال پور را به عنوان مشاور اقتصادی خود منصوب کرده بود.

پایان خاموشی با آغاز نهاوندیان

علینقی خاموشی تا پایان دوره پنجم اتاق بازرگانی ایران، جایگاه ریاست را از آن خود کرده بود تا اینکه در دوره ششم بالاخره شخصی به غیر از خاموشی به عنوان رییس اتاق انتخاب شد تا پایان خاموشی سر برسد، در حالی که رییس جدید اصولا سه سال سابقه کارت بازرگانی که از شروط ورود به هیات نمایندگان اتاق ایران بود، را نداشت.

محمدآقا نهاوندیان را باید دولتی ترین و اقتصاددان ترین رییس اتاق ایران به معنای کلاسیک آن دانست تا جایی که به عنوان یکی از اضلاع مثلث اقتصاددان های دولت روحانی شناخته می شد که با وارد شدن به دولت در جایگاه معاون اقتصادی رییس جمهور، دوران موفقی را نگذراند و اقتصاد ایران در این دوران، دستخوش تلاطم شد.

محمد نهاوندیان

نهاوندیان که قریب به اتفاق سوابق خود را در تمامی دولت های پس از انقلاب به جز دولت احمدی نژاد گذرانده، دانش اقتصاد خود را ابتدا در دانشگاه تهران و سپس در دانشگاه جورج واشنگتن آمریکا آموخت و در شهر واشنگتن دی سی بود که با حسین فریدون آشنا شد.

او پیش از ریاست بر اتاق ایران، در سال ۵۹ و در زمانی که فقط ۲۶ سال داشت، به عنوان مشاور رضا صدر وزیر بازرگانی وقت منصوب شد و سپس به عنوان معاون پارلمانی وزارت بازرگانی فعالیت داشت و در مقاطع مختلف دیگری نیز در همین وزارتخانه، معاون وزیر بود.

وی که دارای اصالت نهاوند همدان است توانست برخی دروس فقه را با شهید مطهری بگذراند و سپس در دوران دانشجویی، به مطهری نزدیک شد و در جلسات «فلسفه تاریخ» وی شرکت می‌کرد و سپس با برخی از بزرگان انقلاب مانند شهید بهشتی و شهید باهنر آشنا شد.

انتخابات اتاق بازرگانی

نهاوندیان به غیر از دولت روحانی در دولت های هاشمی رفسنجانی و خاتمی نیز حضور داشت تا این که در خرداد ۱۳۸۶ به عنوان رییس اتاق ایران انتخاب شد، اما پس از آن در جایگاه رییس اتاق ایران ارتباط مناسبی با دولت وقت نداشت و وضعیت مالی اتاق را به حاشیه کشاند و در بخشی طولانی از دوره ریاست او، اتاق حسابرسی شفافی ارائه نکرد. البته صبحانه های کاری اتاق ایران با وزرا در دوره او باب شد و توانست اندکی ارتباط اتاق با دولت را بهبود ببخشد.

نهاوندیان زمانی که در کسوت مشاور ارشد علی لاریجانی دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی بود با چالش گرین کارت مواجه شد، به طوری که روزنامه واشنگتن تایمز و سپس فایننشال تایمز در گزارشی در سال ۲۰۰۶ (۸۵) اعلام کرد که او با بهره‌گیری از مجوز قدیمیِ اقامت خود در ایالات‌متحده که در زمان تحصیل و با درخواست یکی از موسسات فرهنگی اسلامی در آمریکا کسب کرده بود، به این کشور سفر کرده است.

وی پیش از حضور در دولت روحانی، دو دوره ریاست بر مردان میلیارد دلاری در خیابان طالقانی را تجربه کرد تا اینکه در سال ۹۲ به عنوان رئیس دفتر و سرپرست نهاد ریاست جمهوری منصوب شد و از اتاق ایران استعفا داد تا غلامحسین شافعی جای او را بگیرد.

از ماه عسل تا جدال در ریاستی ۲۷ ساله

همزمان با بحران های انقلاب اسلامی، سیدعلینقی خاموشی دانش آموخته مهندسی نساجی از کالج بلک برن، با حکم امام خمینی(ره) رهبر انقلاب در ۲۷ بهمن ۱۳۵۷، در یک کمیته ۸ نفره همراه با علی حاج‌طرخانی، مصطفی عالی‌نسب، علاء میرمحمدصادقی، محمدعلی نوید، ابوالفضل کرداحمدی، علی‌اکبر پورشهامی و اسدالله عسگراولادی به اتاق بازرگانی رفت، همان اتاق بازرگانی که پیش از انقلاب، عنایت الله بهبهانی مدیرعامل شرکت جنرال الکتریک آخرین رییس آن بود و دو دوره نیز به نمایندگی مجلس شورای ملی انتخاب شده بود.

اگرچه خاموشی ۲۷ سال بر صندلی ریاست اتاق ایران نشست اما این برادران عسگراولادی از همین طیف بودند که شهرت بیشتری از او پیدا کردند. این گروه تا پایان سال ۱۳۶۴ با همان حکم، در اتاق بازرگانی حضور داشتند که البته با استعفای پورشهامی، میرفندرسکی به آنها اضافه شده بود. پس از آن به خدمت رییس جمهور وقت (مقام معظم رهبری) رسیدند و خواستار برگزاری انتخابات شدند که رییس جمهور وقت نیز با برگزاری انتخابات موافقت نمود.

علینقی خاموشی

اولین دوره انتخابات اتاق ایران در سال ۱۳۶۵ برگزار شد و علینقی خاموشی به ریاست رسید. تکرار ریاست علینقی خاموشی در دوره های دوم، سوم و چهارم طی ۱۶ سال متوالی ادامه داشت در حالی که اتاق ایران و تهران ممزوج بودند و باید این دوران را دوران ماه عسل ۲۳ ساله دانست تا اینکه در اسفندماه ۱۳۸۱ محمدرضا بهزادیان که حمایت دولت وقت را داشت، وارد رقابت با سیدعلینقی خاموشی شد و موفق شد ضمن جداسازی اتاق تهران از اتاق ایران، به ریاست اتاق تهران برسد و ریاست ۲۳ ساله خاموشی را در اتاق تهران به پایان برساند اما خاموشی تا چهار سال بعد کماکان ریاست اتاق ایران را برعهده داشت.

با این جدایی، منابع مالی در اختیار اتاق ایران که قسمت اعظم آن از طریق امور جاری اتاق تهران تامین می‌شد، محدود شد. جداشدن حساب‌های مالی و جریان فکری اتاق تهران و ایران باعث بروز اختلافات جدی بین این دو اتاق شد تا جایی که باید این اتفاق را آغازگر رسانه ای شدن جدال های اتاق بازرگانی و پس از آن تا به حال دانست.

البته در بازی خاموشی - بهزادیان، نهایتا این خاموشی بود که توانست با رای مثبت هیات نمایندگان، هیات رییسه اتاق تهران را در بهمن ۱۳۸۴ استیضاح و از کار برکنار کند تا محمدآقا نهاوندیان جایگزین بهزادیان در اتاق تهران شود.

انتخابات اتاق بازرگانی

پس از بهزادیان که طعم شکست را قبلا به خاموشی چشانده بود، محمدآقا نهاوندیان که با استیضاح بهزادیان، به ریاست اتاق تهران رسیده بود، این بار در سال ۱۳۸۶ وارد کارزار رقابت با خاموشی شد و این بار او بود که به ریاست خاموشی در اتاق ایران پایان داد، همان نهاوندیانی که با تلاش خاموشی برای برکناری بهزادیان، به ریاست اتاق تهران رسیده بود، این بار تلاش خاموشی برای ابقاء کاری از پیش نبرد و نهاوندیان، خاموشی را شکست داد.

خاموشی در ابتدای انقلاب همزمان با ریاست بر اتاق بازرگانی، بر بنیاد مستضعفان نیز ریاست داشت، اما ریاست او بر این بنیاد بسیار کوتاه تر از ریاست بر اتاق بازرگانی بود و تنها تا شهریور ۱۳۵۹ ادامه داشت.

خاموشی پس از آن با حبیب الله عسگراولادی به وزارت بازرگانی رفت و در جایگاه معاون صادرات و تجارت خارجی قرار گرفت. وی که از اعضای موسس حزب موتلفه اسلامی بود، بعد از خداحافظی اجباری از اتاق، سرگرم شرکت سرمایه‌گذاری و واحد نساجی جامعه‌الصادق و رئیس هیات مدیره شرکت سرمایه‌گذاری ایران است در حالی که سهامدار اصلی بسیاری از پتروشیمی های ایران نیز بوده است و او را پدرخوانده پتروشیمی های ایران می دانند.

سیدعلینقی خاموشی متولد ۱۳۱۸ است و اگر نگاهی به پارچه کت خودتان بیندازید شاید متوجه برند مطهری بر روی آن بشوید که متعلق به این تاجر ایرانی است، خاموشی هنوز هم از آنچه که فکر می کنید به شما نزدیکتر است.

////////////////////

تهیه و تنظیم از امیر بابایی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 11 =