هرگونه نااطمینانی و نگرانی نسبت به آینده بازارها و نرخ‌ها باعث شکل‌گیری "انتظارات تورمی" می‌شود که در واقع زمینه شکل‌گیری افزایش نرخ تورم در آینده نزدیک را فراهم خواهد کرد و انتظارات از ریشه‌های ادامه تورم‌های بالا در اقتصاد ایران است.

انتظار رشد تورم و گرانی را دارید؟

به گزارش کارآفرین نیوز، نرخ تورم سالانه در دی ماه امسال در ادامه روند رو به کاهش ماه های گذشته به ۴۲.۴ درصد رسید که نسبت به آذر ماه به میزان یک واحد درصد کمتر است. با این وجود، رشد ماهانه از ۱.۷ درصد در آذر ۱۴۰۰ به ۲.۴ درصد در دی ماه امسال افزایش یافته است.

بر پایه این گزارش، در برخی پیش بینی ها و تحلیل های ارائه شده در این زمینه عنوان می شود که روند چندماهه افت تورم ماهانه در دی ماه متوقف شده و این اتفاق زودهنگام می تواند نشانه افزایش دوباره نرخ تورم در ماه های پیش رو باشد، با این حال مسئولان دولتی می گویند در زمینه مهار رشد نرخ تورم موفق عمل کرده اند و روند کاهش ادامه دار خواهد بود.

همچنین در بخش تورم ماهانه خوراکی ها، آشامیدنی ها و دخانیات نیز ۳ دهم درصد رشد اتفاق افتاده و تورم غیرخوراکی ها و خدمات هم از ۱.۸ درصد در آذر ماه امسال به ۲.۷ درصد در دی ماه رسید.

اثر "انتظارات تورمی" در اقتصاد ایران

برخی کارشناسان می گویند در اقتصاد ایران مفهومی وجود دارد که در مواقعی بسیار قوی عمل می کند و آن هم "انتظارات تورمی" است که در بسیاری از موارد موثرتر از اعمال سیاست های دولت بوده و باعث افزایش نرخ تورم و قیمت ها در بازارهای مختلف به دلیل افزایش میزان تقاضای جامعه و همچنین خریدهای بیش از حد در یک مقطع زمانی می شود.

انتظارات تورمی در واقع به این موضوع اشاره دارد که برخلاف نظر دولت و مسئولان اجرایی در تحت کنترل بودن قیمت ها و بازارها، جامعه درباره آینده نرخ ها و بازارها نگران است و از اینرو اقدام به خرید برای آینده، انبار کردن کالا و ورود تقاضای بیش از حد به بازار می کند و در نتیجه به رشد نرخ تورم دامن زده می شود.

ترس از آینده، در پیش بودن برخی مقاطع مانند نوروز و تغییر سال، توقف عرضه موقتی محصولات و خدمات به بازارها به دلیل کمبودهای فصلی و ناهماهنگی های سیاست گذاری و اختلال در واردات و ... باعث بروز یکباره فشار تقاضا در بخشی می شود که این نوع لرزش ها و چالش ها در بازارها، باعث شکل گیری نوعی نااطمینانی در جامعه و تقویت انتظارات تورمی و کمبود در آینده خواهد کرد.

یک مسئله مهم درباره مهار انتظارات تورمی از سوی سیاست گذار، باورپذیری اثربخشی برنامه ها و سیاست های دولت از سوی عموم مردم است. اگر جامعه اطمینان مناسبی از اجرای دقیق برنامه های دولت و همچنین سیاست های اعلامی داشته باشد، کنترل انتظارات تورمی را خواهیم داشت، در غیر اینصورت چالش انتظارات تورمی و این فکر مداوم که نرخ ها افزایش خواهند یافت، در جامعه باقی خواهد ماند.

چگونه "انتظارات تورمی" شکل می‌گیرد؟

البته شکل نگرفتن انتظارات تورمی، ارتباط مستقیمی با سیاست های گذشته دولت و یا اقدامات دولت های گذشته دارد. اینکه آیا در گذشته سیاست ها و اقدامات اعلام شده با موفقیت اجرایی شده است و یا خیر؟

به عنوان نمونه اگر در زمان تعیین دستمزد کارگران نرخ تورم کاهش یافته باشد، اما در ماه های قبل از آن افزایشی بوده و کارگران به دنبال افزایش دستمزدها به میزان سقف تورم برای سال بعد باشند، به معنی انتظار تورمی و احتمالا برگشت گرانی ها خواهد بود.

همچنین اگر سیاست گذار برای کاهش نرخ بیکاری و اشتغال زایی، یک هدفگذاری را اعلام کند، اما آن هدف محقق نشود و یا خارج از توان اقتصاد کشور باشد، این سیاست از سوی جامعه رد خواهد شد و در آینده ممکن است با وجود اعلام سیاست های کنترلی، در جامعه به دلیل نااطمینانی نسبت به گذشته، انتظارات تورمی شکل گرفته و تقویت شود.

بنابراین در زمینه باورپذیری سیاست گذاری ها و همچنین انتظار کاهش تورم، ابتدا باید موضوع عمل به تعهدات اعلامی از سوی دولت اجرایی شود. هرچقدر پیش بینی بنگاه ها و مردم از آینده بازارها و نرخ ها بدبینانه و منفی باشد، طبیعتا انتظارات تورمی در جامعه به شکل قوی تری شکل خواهد گرفت و تا زمانی که با ایجاد شرایط مناسب در اقتصاد، اعتمادسازی صورت نگیرد، انتظارات بدبینانه نسبت به آینده باقی خواهد ماند و مرتبا نیز پیش بینی های بدبینانه به وقوع خواهد پیوست.

به بیان دیگر، هرچقدر مردم درباره آینده قیمت ها نااطمینانی داشته باشند، این نگرانی ها در مذاکرات و چانه زنی های آنها وارد خواهد شد و از این طریق وضعیت تورم در آینده نیز به خودی خود رقم خواهد خورد و در این زمینه بانک مرکزی به عنوان سیاست گذار پولی کشور، نقش بزرگی در انجام اقداماتی خواهد داشت که آن اقدامات باعث تقویت اطمینان بخشی به جامعه درباره بازارها و قیمت ها شود و از سویی انتظارات تورمی از بین برود.

جدول نرخ تورم ماهانه دی 1400

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 0 =