افت ارزش ریال در طی سال‌های اخیر و ارسال سیگنال تبدیل ریال به دلار در جامعه، باعث افزایش نفوذ ارز دلار در اقتصاد ایران و "دلاریزه" شدن اقتصاد بیش از پیش شده، تا جایی که اثر نوسانات دلار بر بازارهای داخلی و قیمت‌ها کاملا مشهود است.

مصائب "دلاریزه" شدن اقتصاد

به گزارش کارآفرین نیوز، برخی کارشناسان می گویند دلار سایه سنگینی بر اقتصاد ایران دارد و سال هاست که از این طریق لطمات و آسیب هایی بر جریان اقتصادی کشور وارد شده است. حتی اثر دلار بر اقتصاد ایران به حدی است که تحریم کنندگان ایران را به فکر ایجاد فشار از ناحیه دلار بر اقتصاد ایران انداخته و آنها تلاش می کنند با محدود کردن دسترسی ایران به ارزهای بین المللی از جمله دلار، حرکت اقتصاد ایران را مختل کنند.

با این وجود، بعضی صاحبنظران معتقدند که دلار به عنوان یک ارز جهانروا، انتخاب اول اغلب اقتصادهای جهان برای انجام مراودات بین المللی است و خود کشور آمریکا نیز برای ادامه تسلط دلاری بر اقتصاد جهان، تلاش های زیادی انجام می دهد. ایجاد ثبات در دلار و داشتن پشتوانه قوی؛ از عواملی است که ارز دلار را برای بسیاری از اقتصادهای دنیا جذاب کرده است.

چرا دلار جذاب شد؟

اما آیا انجام معاملات و تجارت بین المللی ایران با دلار و یا حتی انجام بخشی از خرید و فروش های داخلی به این ارز، اساسا محل اشکال است و یا مشکلات و مصائب دلار بر اقتصاد ایران از ناحیه دیگری است؟ کارشناسان عقیده دارند دلار تا حدود زیادی بر اقتصاد ایران سایه افکنده تا جایی که بسیاری تلاش می کنند تا دارایی دلاری داشته باشند، دلاری معامله کنند و بر مبنای تغییرات دلار فعالیت های اقتصادی خود را سامان دهند.

همچنین اینکه تغییرات و نوسانات نرخ دلار در بازار توانسته بر قیمت ها در بازارهای داخلی حتی تا نرخ هایی که اساسا ارتباط چندانی به ارز خارجی ندارند نیز تاثیرگذار باشد، مسئله مهمی است که سیاست گذار و دولت باید تلاش کند به مرور این آسیب ها را کاهش دهد. در ایران طی سال های اخیر، تبدیل دارایی های ریالی به دلار، دریافت اجاره مسکن به دلار، دریافت حق الزحمه انجام برخی خدمات به دلار، فروش غذا در رستوران ها به دلار و ... بیشتر شده است.

اینکه می گویند در ایران به ریال دریافت می کنیم و به دلار خرج می کنیم، ریشه در تفکرات دلاریزه شده جامعه دارد که ناخودآگاه ارز دلار را مبنای فعالیت های اقتصادی خود قرار می دهد. بنابراین تا زمانی که مبنای نرخ گذاری ها در جامعه برای خدمات گوناگون، تعییرات نرخ دلار باشد، هرگونه تغییر در ارزش این ارز می تواند به معنی بروز زلزله در اقتصاد تلقی شود.

دلار

دلار در مراودات مردم

طی سال های گذشته و در حال حاضر نیز بخش قابل توجهی از سیاست گذاری ها و تلاش دولت و بانک مرکزی بر این است که بازار ارز به ثبات برسد. حتی برای تقویت کنترل دولت بر مصارف ارزی و ورود و خروج آن، نرخ های دستوری و ترجیحی و نیمایی و ... ابداع شده است. بنابراین می توان گفت چالش ها و درگیری های ارزی دولت می تواند به جامعه نیز منتقل شده و همین میزان حساسیت و نگرانی از بالا و پایین رفتن نرخ ارز را در بین مردم نیز ایجاد کند.

حتما بسیاری از مردم در مراودات خود پیرامون نرخ ارز و وضعیت آن در ماه های آینده و سال آینده سخن می گویند و معتقدند که با افزایش نرخ ارز، قیمت ها در بازارهای داخلی نیز چند برابر خواهد شد و مرتبا نگرانی درباره افت ارزش دارایی ها و ریال وجود دارد.

در این شرایط است که می بینیم برخی به این فکر افتاده اند دارایی خود را به جای ریال، به دلار تبدیل کنند و اینگونه است که می بینیم برای خرید ارز مسافرتی و درمانی و ... صف های طویلی ایجاد می شود، چون افراد فکر می کنند کسب سود و یا دستکم حفظ ارزش دارایی شان در قبال تبدیل آن به دلار، قطعی خواهد بود.

برخی کارشناسان می گویند برای کاهش فشار به اقتصاد ایران از ناحیه دلار، باید سبد ارزی کشور را متنوع کرد و به جای انجام تمامی مبادلات تجاری با دلار، ارزهای دیگر و یورو را نیز پُررنگ کرد. طی سال های اخیر مقام معظم رهبری بر لزوم متنوع سازی سد ارزی کشور تاکیداتی داشته است و پیش از این قرار بود ارزش گزارشگری از دلار به یورو تغییر کند که این اقدام تا حدودی صورت گرفته، اما اغلب در گزارش های آماری آمارها به دلار و یورو بیان می شوند.

به صورت کلی، باید گفت حجم زیادی از اقتصاد جهان امروز با دلار انجام می شود و حتی اگر ایران نیز نخواهد، مجبور است با برخی از کشورهای طرف تجاری خود بنا به درخواست آن کشورها با دلار معامله کند. بنابراین بحث حذف ارز دلار از اقتصاد ایران اساسا نه شدنی است و نه عقلانی، اما می توان آسیب ها و مباحث پیراون آن را شناسایی و سیاست گذاری ها را برای کاهش اثر دلار بر اقتصاد ایران انجام داد.

همچنین می توان با انجام اقداماتی در راستای تقویت ارزش ریال، اعتماد جامعه به پول ملی را افزایش داد به نحوی که در بین افراد جامعه این نیاز دیگر احساس نشود که آنها مجبور هستند برای حفظ ارزش دارایی خود، دلار داشته باشند. کنترل نرخ تورم و مهار نقدینگی در کنار اجرای سیاست های ثبات زا در اقتصاد ایران و انجام سرمایه گذاری های موثر می تواند زمینه بازگشت ارزش به ریال را فراهم کرده و به مرور اقتصاد ایران را از دلاریزه شدن خارج کند.

دلار

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 2 =