نظام شناور ارزی به برابری پول ملی نسبت به دیگر ارزها بر اساس عرضه و تقاضا اشاره دارد و در واقع با توجه به شرایط اقتصادی کشور، بانک مرکزی تلاش می‌کند تا نرخ ارز را در سطح مطلوبی نگه دارد.

نرخ شناور ارز چیست؟

به گزارش کارآفرین نیوز، نظام‌های ارزی جهان بر دو نظام نرخ ارز ثابت و نظام ارز شناور تقسیم می‌شوند.

در سال ۱۹۴۴ میلادی، ۴۴ کشور دنیا، صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی را تاسیس کردند و دستورالعمل‌هایی برای سیستم نرخ ارز ثابت تعیین شد.

در آن سال‌ها دلار آمریکا به واحد پولی رایج در مبادلات جهانی تبدیل شده بود و کشورهای بر اساس نرخ ثابت ارز فعالیت‌های اقتصادی خود را انجام می‌دادند، اما تحولات مربوط به شرایط نامناسب اقتصادی آمریکا سبب شد، نرخ ارز شناور به‌ نظام اقتصادی جهان وارد شود.

از سال ۱۹۶۷ شرایط اقتصادی آمریکا دچار تحول شد و نیکسون رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، استاندارد طلا را در سال ۱۹۷۱ حذف کرد و نظام برتون وودز یا همان نرخ ارز ثابت با شکست مواجه شد.

اشکالات نظام ارزی ثابت

در واقع نظام نرخ ارز ثابت به‌ گونه‌ای بود که نرخ مبادله ارز با طلا ارتباط کامل داشته و قیمت ثابتی در نظر گرفته می‌شد.

البته نظام نرخ ارز ثابت همچنان در برخی از کشورها اجرایی می‌شود، اما در شیوه فعلی مقدار مشخصی جهت برابری نرخ ارزها تعیین می‌شود. به بیان دیگر مقدار مشخصی از دلار را در مدت‌ زمان مشخص با یک میزان از واحد پولی ملی برابر نگه داشته و مبادلات بر این‌ اساس صورت می‌گیرد.

از آنجایی‌ که این عمل بدون در نظر گرفتن شرایط تورمی کشورها صورت می‌گیرد، مشکلاتی را ایجاد خواهد کرد.

از سوی دیگر عملی سازی این نظام نیازمند ذخایر غنی ارزی دارد تا در صورت لزوم، با دخالت دولت، نرخ ارز ثابت باقی بماند.

پس از خروج آمریکا از برجام و تحریم‌های کشور، ایران با چنین شرایطی مواجه شد و دولت سعی کرد با تعیین نرخ ارز ۴۲۰۰ تومانی، ارزش پولی خود را حفظ کند که در عمل ناموفق بود و نظام ارزی کشور به سمت نظام ارزی شناور حرکت کرد.

برخلاف نظام نرخ ارز ثابت که دولت‌ها به طور کامل یا عمدتاً نرخ ارز را تعیین می‌کنند در Floating Exchange Rate قیمت ارز توسط بازار فارکس و بر اساس عرضه و تقاضا نسبت به ارزهای دیگر تعیین می‌شود.

در این شیوه نیز دولت‌ها سعی دارند قیمت ارز خود را در تجارت مطلوب نگه دارند، اما به‌ اندازه نظام نرخ ارز ثابت دست دولت‌ها باز نبوده و عامل اصلی عرض و تقاضا در سطح بین‌الملل است.

در نظام ارز شناور اگر تقاضا برای ارزی افزایش پیدا کند، ارزش آن بیشتر و در صورت کاهش تقاضا، قیمت آن افت می‌کند.

البته دولت همواره در تلاش است که این نرخ با افزایش یا کاهش شدید مواجه نشود، در واقع هرگونه رشد و افت سبب تاثیر منفی بر اقتصاد شده و دولت‌ها با بهره‌گیری از بانک مرکزی، ارزش ارز را در سطح مطلوبی نگه می‌دارند.

با وجود اینکه نظام ارز شناور به‌ عنوان مانعی برای فساد در بازار و رانت شناخته می‌شود، اما ساخت نظام ارز شناور قوی نیازمند زیرساخت‌های توانمند دارد، از سوی دیگر ریسک نقل‌ و انتقال سرمایه به خارج از کشور بالا است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 11 =