قرار گرفتن در زنجیره ارزش جهانی تولید و تجارت، جابجایی ساده و مطمئن نهاده‌ها در اکوسیستم تولید و تجارت و زیربنای انسانی به عنوان سه رکن تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین شناخته می‌شود.

ارکان‌ ۳ گانه تولید، دانش‌بنیان و اشتغال آفرین

به گزارش کارآفرین نیوز، حضرت آیت الله خامنه ای (حفظه الله) به رسم سال های گذشته، سال ۱۴۰۱ را تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین نامگذاری کردند، البته نامگذاری سال های اخیر همواره با تاکید بر مسائل اقتصادی و تولید بوده که در سال جاری نیز به دلیل اشراف کامل بر مشکلات و موانع پیش روی کشور، این نامگذاری از سوی معظم له صورت گرفته است.

این نامگذاری ها به منظور جهت دهی برنامه های سالیانه کشور صورت می گیرد، هرچند در سال های اخیر سه قوه کشور، توجه کاملی به موضوع نامگذاری نداشته اند، با این وجود تاکید رهبر انقلاب بر سه محور تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین در سال جاری، حکایت از اهمیت این موضوع دارد.

دانش بنیان

به طور کلی برای تحقق این امر باید سه رکن اساسی را در نظر گرفت.

در وهله اول باید کشور در زنجیره ارزش جهانی تولید و تجارت قرار گیرد.

به بیان دیگر قرار گرفتن در زنجیره ارزش جهانی تولید و تجارت از دو جهت برای تولید دانش بنیان حائز اهمیت است.

از یک سو تولید دانش بنیان به شدت نسبت به صرفه ناشی از مقیاس حساس است و تنها در سطح یک بازار جهانی شده به لحاظ اقتصادی معنادار خواهد شد و از طرف دیگر اینکه رقابت پذیری تولید دانش بنیان نیاز به استفاده بهینه از دانش و فناوری موجود بشری برای کنترل هزینه ها دارد.

در واقع تعقیب ایده «خودکفایی» از سوی مسئولان در کنار روابط پُرتنش با جهان موانع اصلی قرار گرفتن ایران در زنجیره ارزش جهانی تولید و تجارت است و یکی از موانع پیش روی تولید دانش بنیان محسوب می شود.

رکن بعدی که باید به آن توجه کرد، به مسئله جا به جایی ساده و مطمئن نهاده های تولید در اکوسیستم تولید و تجارت مربوط است.

این امر بیش و پیش از هر چیز به کیفیت حکمرانی اقتصادی باز می گردد. اساس این جابجایی علامت دهی سیگنال بهره وری به سرمایه است و انتقال این علامت از طریق نظام قیمت و نظم طبیعی بازار صورت می گیرد.

اگر بخواهیم بهره وری را در تمامی بخش های اقتصادی کشور داشته باشیم، دولت باید از اخذ مالیات تورمی بی رویه، مداخله در نظام قیمتی و نظم طبیعی بازار جدا خودداری کند.

همچنین جایجایی سریع و راحت نهاده های تولید نیازمند عرضه خدمات عمومی با کیفیت در حوزه اقتصادی است که استانداردهای حاکمیت شرکتی، ضمانت اجرایی قراردادها، کارایی بازار دارایی های نامشهود و بازارهای مالی، به ویژه بازار ریسک (که در حال حاضر در ایران عملا وجود ندارد) ارتقا یابد.

نکته بعدی به عنوان رکن سوم، بحث زیر بنای انسانی است.

در این خصوص باید مراقب بود که کشور گرفتار اشتباهات محاسباتی نشود. استفاده از سرمایه انسانی کشور به ویژه فارغ التحصیلان دانشگاهی در رده های مختلف، یک موضوع مهم است که باید مورد توجه قرار گیرد. با این حال، کیفیت فارغ التحصیلان نیز نکته ای است که باید در واگذاری تصدی ها مورد توجه قرار گیرد.

سرمایه انسانی ملتی مرفه با تحصیلات ابتدایی و متوسطه با کیفیت، دانشگاه هایی در اتصال به شبکه جهانی نهادهای آکادمیک و فرهنگ و جامعه ای آزاد و پویا و شکوفا است که قادرند تنازعات طبیعی تعاملات اجتماعی را به تعادل ظریفی از همکاری و رقابت تبدیل کنند.

بایدها و نبایدهای تولید دانش بنیان

به طور کلی می توان گفت حرکت به سوی تولید دانش بنیان جهت گیری خوبی است، اما مقیاس این هدفگذاری نباید مربوط به یک سال باشد و باید دهه ها و نسل های آینده را در نظر گرفت. مهم ترین باید و نبایدهای موضوع هم در حال حاضر به دولت (در معنای وسیع کلمه) باز می گردد:

در ابتدا دولت باید از شرایط پُرتنش در سطح بین‌المللی، حداکثر استفاده را برای پیشرفت کشور و استفاده از فرصت های جهانی داشته باشد.

از سوی دیگر دولت باید از دخالت در نظم طبیعی بازار و نظام علامت دهی قیمتی و توزیع سوبسید غیر هدفمند و وضع موانع ساختاری در تجارت داخلی و خارجی خودداری کند.

نکته بعد به کارفرمایی و حمایت مستقیم دولت از پروژه های هایتک مربوط می شود که دولت باید به جد از آن پرهیز کند.

در پرداخت و اختصاص تسهیلات بانکی کم بهره و مناسب به شرکت هایی که به دنبال ارائه تولیدات دانش بنیان هستند، باید توجه ویژه شود تا مسئله انحراف منابع بانکی و احتمالا حیف و میل منابع پیش نیاید.

بحث بعدی به دخالت دولت در تنظیم هنجارهای فرهنگی و اجتماعی مربوط می شود که باید از آن پرهیز کرده و اجازه دهد «بازار آزاد ایده ها» مانند تمام کشورهای توسعه یافته، ساختارهای اجتماعی و فرهنگی را شکل دهند.

بهبود کیفیت خدمات عمومی برای ارتقای ضمانت اجرایی قراردادها و توسعه و ارتقای کارایی بازارهای دارایی نامشهود و بازار ریسک در دستور کار قرار گیرد.

با انجام چنین اموری می توان انتظار داشت در طی ۲ تا ۳ دهه، کشور جایگاه قابل ملاحظه ای در اکوسیستم تولید دانش بنیان پیدا کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 1 =