اهمیت موضوعاتی مانند امنیت غذایی، تراز تجاری و صادرات محصولات کشاورزی و اشتغال باعث می‌شود که ورود و نفوذ دانش بنیان‌ها به حوزه کشاورزی جزو اولویت‌ها در سال "تولید؛ دانش‌بنیان، اشتغال‌آفرین" قرار بگیرد، بالاخص اینکه در حوزه کشاورزی شاهد کمترین میزان شرکت دانش‌بنیان هستیم که حدود چهار درصد است.

دانش‌بنیان‌ها راه عبور از بحران‌های کشاورزی

به گزارش کارآفرین نیوز، اطمینان از دسترسی مداوم و منظم به غذا که به آن امنیت غذایی گفته می شود، از موضوعات استراتژیک است و سرمایه گذاری در بخش کشاورزی برای نیل به امنیت غذایی از یکسو و تقویت تولید ملی و اشتغال از سوی دیگر، از اهمیت زیادی برخوردار است که با سرمایه گذاری در بخش کشاورزی می توان امنیت غذایی در جامعه را فراهم کرد.

بکارگیری دانش و فناوری در کشاورزی

طی سال های اخیر، کشاورزی در معرض تهدید و آسیب هایی مانند کم آبی، تغییرات اقلیمی، گرد و غبار، بی توجهی جوامع به محیط زیست و... قرار گرفته است که یکی از راهکارهای برون رفت از این مشکلات توجه به محصولات دانش بنیان و تحقیقات به عنوان ابزار تعیین وضعیت موجود، شناخت مشکل و تعیین اولویت‌ها، و همچنین ارزشیابی حین و در خاتمه اجرای برنامه است.

بکارگیری دانش و فناوری که جزیی جداناپذیر از دارایی های دانش بنیان ها است می تواند در کشاورزی، ارزش افزوده مناسبی ایجاد نماید و زمینه بهره مندی از توان علمی دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی و اعضای هیات علمی دانشگاه ها را فراهم نماید تا اختلالات در روند تولید محصولات کشاورزی را کاهش دهد.

کشاورزی هوشمنئد

سهم کشاورزی از تولید ناخالص داخلی در سال گذشته حدود ۱۱ درصد بود بطوریکه حدود ۴.۵ میلیون نفر بهره بردار داشته و سطح زیر کشت تولید زراعی کشور ۱۸.۵ میلیون هکتار و تولید محصولات کشاورزی نیز به میزان ۱۲۵ میلیون تن است.

در حالیکه برای ارتقای امنیت غذایی؛ حفظ منابع پایه آبی، خاکی و ژنتیکی، حضور پایدار بهره‌برداران و مثبت کردن تراز تجاری غذای کشور ضرورت دارد، برای دستیابی به کشاورزی پایدار و ایجاد درآمد و اشتغال در نواحی روستایی در جهت افزایش رفاه و کاهش فقر روستاییان، توجه به استفاده حداکثری از دانش بنیان ها را می توان راهکار اصلی برشمرد.

اهمیت استراتژیک کشاورزی

شناسایی نیازهای فناورانه بخش کشاورزی، شناسایی مشکلات حوزه زراعت و آبیاری، روش های دیجیتال سازی و هوشمندسازی صنایع کشاورزی، روش های کاهش هزینه نفوذ فناوری به کشاورزی، تقویت درونزایی کشاورزی و... ایجاب می کند که به نقش دانش در فرایند توسعه کشاورزی توجه شود تا امکان تحقق کشاورزی دانش بنیان، که یک فرایند بلندمدت است و شکلی از کشاورزی با عملکرد بالاست، فراهم گردد.

اگرچه کاهش نسبی سهم کشاورزی باعث شده این تصور ایجاد شود که بخش کشاورزی می تواند به نفع سایر بخش های دیگر که رشد بالاتری دارند، نادیده گرفته شود ولی برخلاف این تصور، نه تنها اهمیت استراتژیک کشاورزی و امنیت غذایی چنین اجازه ای نمی دهد بلکه برای تسریع در رشد اقتصادی باید تولید و فعالیت در کشاورزی ترغیب شود.

علیرغم این اولویت و ویژگی های بخش کشاورزی، وضعیت شاخص های اشتغال و سهم اشتغال حوزه کشاورزی و همچنین سرمایه گذاری بیانگر افت سرمایه گذاری در این بخش و کاهش ظرفیت تولید در بلند مدت است.

کشتاورزی دانش بنیان

تهدیدی به نام کاهش سهم اشتغالزایی

اگرچه کاهش سهم شاغلان بخش کشاورزی در اشتغال کل در فرایند توسعه، امکانپذیر است اما کاهش تعداد مطلق شاغلان بیانگر عدم اشتغالزایی و خروج نیروی کار از حوزه کشاورزی، و در نتیجه کاهش افت عملکرد این بخش است بطوریکه نه تنها سهم اشتغال بخش کشاورزی از ۱۵.۸ درصد در سال ۱۳۹۹ به ۱۴.۵ درصد در سال ۱۴۰۰ رسیده است بلکه تعداد شاغلان کشاورزی نیز از ۳ میلیون و ۶۵۴ هزار نفر به ۳ میلیون و ۳۶۵ هزار نفر رسیده است تا ۱.۳ درصد و به تعداد ۲۸۸ هزار نفر از سهم اشتغال بخش کشاورزی کاسته شده باشد.

این آمارها حاکی از این است که توسعه کشاورزی که به توسعه علم و فناوری وابسته است، در گرو اقدامات موثر مانند بکارگیری شرکت های دانش بنیان در این حوزه است و از آنجا که بخش کشاورزی به عنوان یکی از بخش های مهم اقتصاد و علاوه بر آن بخش تامین کننده امنیت غذایی، دارای جایگاهی منحصربه فرد در اقتصاد می باشد، رشد علمی و تکنولوژی کشاورزی، افزایش مهارت در مدیریت تولید، مصرف بهینه آب، اصلاح نژاد دام، توسعه بذرهیبریدی، تعیین تکلیف محصولات تراریخته، بهبود سیستم نوآوری دانش کشاورزی و بهبود سیستم عرضه، از موضوعاتی است که باید توسط شرکت های دانش بنیان مورد توجه قرار گرفته و برای آن راهکارهای موثر بیابند.

کشاورزی دانش بنیان

اهمیت استراتژیک کشاورزی در تولید ناخالص داخلی، اشتغال و امنیت غذایی باعث می شود که هر گونه طرح اقتصادی در راستای توسعه شرکت های دانش بنیان بدون توجه به حوزه کشاورزی، دارای تاثیر و کارکرد لازم نباشد لذا فرایند توسعه سرمایه گذاری در این بخش استراتژیک باید از مسیر توسعه شرکت های دانش بنیان باشد تا زمینه برای افزایش تولید و بهره وری و همچنین تامین امنیت غذایی با عبور از کشاورزی منبع محور به سمت کشاورزی دانش محور، فراهم شود، این در حالی است که اخیرا محمدجواد عسکری رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی خبر داده که در حوزه کشاورزی شاهد کمترین میزان شرکت دانش بنیان هستیم که حدود چهار درصد است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 1 =