پایشگران بازار جهانی مواد غذایی نسبت به اعمال ممنوعیت‌های صادراتی برنج از سوی صادرکنندگان جهانی برنج هشدار می‌دهند.

آیا برنج هم به سرنوشت گندم دچار می‌شود؟

به گزارش کارآفرین نیوز، گزارش سازمان جهانی خواروبار و کشاورزی (FAO) تایید کرد در چند ماه اخیر به ویژه پس از آغاز جنگ میان دو صادرکننده مهم کامودیتی های غذایی، قیمت جهانی مواد غذایی با سرعت سرسام آوری افزایش یافته است. گندم، غلات، گوشت و روغن های خوراکی از مهم ترین اقلام غذایی هستند که متاثر از افزایش قیمت کودهای شیمیایی و منابع انرژی پس از آغاز جنگ، مشمول افزایش قیمت شده اند.

از سوی دیگر، کاهش بازدهی مواد غذایی به دلایل شرایط اقلیمی و خشکسالی های موجود یا پیش بینی شده، به گونه ای موجب ایجاد نگرانی نسبت به عدم توانایی در تامین تقاضای داخلی شده که بسیاری از کشورهای بزرگ تولیدکننده را به سمت تصویب ممنوعیت صادراتی برخی مواد غذایی سوق داده است.

هند، اوکراین و اندونزی از اولین کشورهایی بوده اند که به ترتیب ممنوعیت صادراتی گندم، غلات و شکر، و روغن پالم را در دستور کار قرار دادند.

شاخص قیمت مواد غذایی فائو (FFPI) نشان می دهد قیمت برنج برای پنجمین ماه متوالی در ماه می ۲۰۲۲ نیز افزایش داشته به گونه ای که در بالاترین سطح قیمتی ۱۲ ماه گذشته قرار گرفته است.

سونال وارما؛ اقتصاددان ارشد بانک ژاپنی نامورا و از پایشگران برجسته اقتصادی می گوید: به دلیل افزایش افسارگسیخته قیمت گندم در دنیا، کشورهای بسیاری به دنبال جایگزینی برای گندم می گردند و از آنجا که قوت غالب بسیاری از کشورهای آسیایی، برنج است، افزایش تقاضا و کاهش ذخایر استراتژیک غذایی در راه خواهد بود.

گندم

خطرات حمایت از تولیدات داخلی (مکتب حمایت‌گرایی)

بسیاری از تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که گرچه سیاست حمایت از تولید داخل به نفع اقتصاد داخلی است اما در نهایت، اقتصاد جهانی از اینگونه اقدامات حمایتی ضربه خواهد خورد.

پایشگران بازار مواد غذایی می گویند: قیمت خواروبار و همچنین خوراک دام به موازات کودهای شیمیایی در حال افزایش است. افزایش قیمت منابع انرژی نیز به این بحران دامن می زند.

حالا تصویب ممنوعیت صادرات برخی کالاها با هدف حمایت از تولید داخلی و پیشگیری از کاهش سطح ذخایر استراتژیک مواد غذایی، موجب شده ناظران بازار نسبت به اختلالات زنجیره تامین مواد غذایی در آینده بسیار نزدیک هشدار دهند.

گرچه با وجود استقبال گسترده کشاورزان در کشورهای تولیدکننده و همچنین چشم انداز امیدوارکننده میزان برداشت برنج از شالیزارهای هند در تابستان پیش رو، هنوز این خطر برای تجارت برنج، به اندازه گندم احساس نمی شود، اما اقتصاددانان نسبت به وقوع این اتفاق، پیش از تکرار شرایط مشابه گندم هشدار می دهند.

مجمع جهانی اقتصاد (WEF) با انتشار نموداری، ده کشور اول تولید کننده برنج و سهم آنها از تولید جهانی این محصول را به تفکیک نشان داده است. چین و اندونزی به ترتیب با تولید ۲۸ و ۲۳.۵ درصد برنج جهان در صدر ایستاده اند اما همچنان هند؛ بزرگترین صادرکننده برنج محسوب می شود.

شالیزارهای اندونزی (۷.۲)، بنگلادش (۷.۲)، ویتنام (۵.۷)، تایلند (۳.۷)، میانمار (۳.۵)، فیلیپین (۲.۵)، پاکستان (۱.۵) و برزیل (۱.۴) نیز در مجموع ۳۲.۷ درصد برنج برداشت شده در جهان را تولید می کنند. مجموع سهم مشارکت سایر کشورها در این چرخه نیز ۱۵.۸ درصد برآورد شده است.

افزایش قیمت بیش از ۵۰ درصدی گندم صادراتی در کمتر از یک سال اخیر موجب شده بسیاری از تولیدکنندگان برنج به فکر افزایش قیمت برنج صادراتی بیفتند.

در روزهای اخیر؛ اخباری مبنی بر آغاز بررسی های مقامات کشورهای تولیدکننده برنج برای تغییر قیمت برنج صادراتی به گوش می رسد. رویترز نیز با انتشار اخباری به نقل از مقامات تایلند و ویتنام و با اشاره به احتمال افزایش قیمت برنج صادراتی تایید کرد که باید به هشدارهای پایشگران بازار مواد غذایی، توجه جدی نشان داد.

ششم ژوئن ۲۰۲۲ (۱۶ خرداد) نیز در بازارهای جهانی، خبری منتشر شد مبنی بر اینکه فعالان سرشناس بازارهای جهانی از افزایش خرید برنج هندی در دو هفته اخیر پرده برداشتند.

برنج

دیوید لبورده (David Laborde)؛ محقق و تحلیلگر ارشد موسسه تحقیقات بین المللی سیاست غذایی می گوید: حالا پس از برقراری ممنوعیت های صادراتی بر گندم و شکر از ماه مِی، باید نگران اعمال محدودیت های صادراتی هند بر برنج تولیدی این کشور باشیم.

لبورده می گوید: افزایش قیمت ها بر اعمال ممنوعیت ارجحیت دارد. افزایش قیمت در حدی که بتواند افزایش هزینه های تولید ناشی از افزایش قیمت کود و سوخت را پوشش دهد بسیار بهتر از تصمیم برای وضع ممنوعیت صادراتی است. باید بین این دو، تمایز قائل شویم. افزایش قیمت منطقی می تواند کشاورز را برای تولید بیشتر ترغیب کند اما ممنوعیت صادرات می تواند از سویی، به افزایش شدید قیمت در بازارهای جهانی و پیامدهای ناشی از آن منجر شود و از سوی دیگر، به روند کاهشی قیمت در بازارهای داخلی کشور منتهی شود که برای کشاورز، مطلوب نیست.

نفیس میاه ( Nafees Meah)؛ نماینده منطقه جنوب شرق آسیا در مرکز تحقیقات بین المللی برنج (IRRI) تاکید می کند: افزایش قیمت انرژی، یکی از اصلی ترین عوامل افزایش هزینه های تولید برنج است. سوال اینجاست که وقتی در بازار جهانی، نشانه های افزایش قیمت به چشم می خورد، چرا کشاورزان نباید از این افزایش قیمت منتفع شوند. مرکز تحقیقات بین المللی برنج (IRRI) از سال ۱۹۶۰؛ مرجع آموزش و تحقیقات در زمینه مسایل و تکنولوژی های مرتبط با کشت آبی و دیم برنج در سراسر دنیا است که در نزدیکی مانیل فیلیپین قرار دارد.

اما نکته مهم اینجا است که برنج؛ قوت غالب مردم آسیا است و پیامدهای افزایش قیمت آن در بازار جهانی، تا حدود بسیار زیادی مشخص است.

نفیس میاه می افزاید: بنابراین در منطقه جنوب شرق آسیا به ویژه کشورهایی مانند اندونزی به دلیل جمعیت بالا و یا کشورهایی مانند تیمورشرقی، لائوس و کامبوج که سطح امنیت غذایی در شرایط نامطلوبی قرار دارد، تاثیر افزایش قیمت بیشتر برنج بر مردم برخی کشورهای منطقه؛ بسیار نگران کننده خواهد بود.

بالاتر از سطح پیش از پاندمی

فردریک کریر (Frederique Carrier)؛ مدیر عامل و مدیر گروه استراتژی سرمایه گذاری شرکت سرمایه گذاری RBC می گوید: شاخص مواد غذایی سازمان ملل، از افزایش ۷۵ درصدی قیمت جهانی مواد غذایی نسبت به دوران پیش از پاندمی حکایت دارد.

وی در گزارش چشم انداز شرکت سرمایه گذاری در ماه ژوئن اعلام کرد: کمبود نیروی کار در دوران پاندمی و جنگ روسیه و اوکراین، وخامت شرایط امنیت زنجیره مواد غذایی را در پی داشته است که حالا با افزایش قیمت منابع انرژی و سایر عوامل موثر، باید هشدارهای پایشگران و تحلیلگران را جدی تر مدنظر قرار داد.

کریر خاطرنشان کرد: یک سوم افزایش هزینه های تولید با افزایش قیمت انرژی مرتبط است. از آنجایی که قیمت کودهای شیمیایی نیز به قیمت منابع انرژی وابسته است؛ از سال گذشته، تاثیر این افزایش را بر هزینه تمام شده تولید نیز شاهد هستیم.

از برآیند تحلیل های کارشناسان به نظر می رسد برنج؛ گندم بعدی خواهد بود.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 9 =