در تابستان دو سال گذشته یکی از متهمان بروز خاموشی‌ها استخراج رمزارزها بود بالاخص اینکه افزایش قیمت رمزارزها و سودهای کلان آن باعث رونق جیب‌های زیادی شده بود، اما امسال که شاهد سقوط آزاد رمزارزها هستیم، آیا این متهم کماکان بر صندلی محاکمه مصرف برق خواهد نشست و کشف مزرعه‌های استخراج رمزارز مانند سال گذشته، جزو خبرهای اصلی خواهد بود یا خیر؟

چراغ مزارع زیرزمینی بیت‌کوین خاموش می‌شود؟

به گزارش کارآفرین نیوز؛ یکی از عوامل موثر بر میزان مصرف برق، دمای هوا یا بروز گرمای زودرس و پایایی آن است، بررسی رابطه بین متوسط دمای نسبی کشور با توان مصرفی نشان می‌دهد به ازای افزایش هر درجه سانتیگراد به متوسط وزنی دمای کشور در بازه ۱۰ تا ۱۹ درجه سانتیگراد معادل ۲۱۳ مگاوات به مقدار تقاضای برق افزوده ‌شود، این مقدار برای محدوده دمایی ۲۰ تا ۳۴ درجه معادل ۱۵۴۲ مگاوات است.

در اسفندماه سال گذشته بود که مدیر عامل شرکت مدیریت شبکه برق با اشاره به اینکه بخشی از افزایش مصرف برق به گشایش‌های بعد از کرونا باز می‌گردد و بخشی نیز به رونق صادرات مربوط است و صنایع انرژی بر که انرژی را به صورت یارانه‌ای دریافت می کنند، گفت: با رشد تقاضای انرژی رو به رو هستیم و برای انتقال آن نیازمند برق هستیم.

استخراخ بیت کوین

مصطفی رجبی مشهدی، همچنین توسعه گلخانه‌ها و شیلات و توسعه استخراج رمزارزها را از عوامل افزایش تقاضا برای برق عنوان کرد و گفت که تولید غیرمجاز استخراج رمزارزها از تولید مجاز آن بیشتر است.

این در حالی بود که بر اساس برآوردها، متوسط جهانی شاخص شدت مصرف انرژی کاهشی بوده، اما در ایران صعودی است و برای تولید کالا و خدمات ۶۰ درصد انرژی بیشتری نسبت به متوسط جهانی مصرف می کنیم.

تابستان و بحران قطع برق

بحران قطع برق و افزایش مصرف در شرایطی بود که در تابستان ناترازی ۱۳ هزار مگاواتی وجود داشت که ۲۰ درصد میزان مصرف است اگرچه برنامه وزارت نیرو این است که این ناترازی در پایان دولت سیزدهم به صفر برسد بطوریکه سالانه ۴ هزار مگاوات نیروگاه در دولت سیزدهم احداث شود و ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه‌های تجدید پذیر به ظرفیت تولید برق کشور افزوده شود و همچنین صنایع انرژی بر، برق مورد نیاز خود را تولید کنند.

هر چند افزایش نیروگاه ها و توان آنها از برنامه های دولت سیزدهم است، اما به اعتقاد کارشناسان، تا زمانی که انرژی یارانه‌ای پرداخت می شود امکان بهینه سازی مصرف وجود ندارد.

مصرف برق

آمارها نشان می دهد که مصرف حدود ۷۵ درصد از مشترکان خانگی در راستای الگوی مصرف است و ۲۵ درصد خارج از الگوی مصرف دارند که ۵۰ درصد از برق بخش خانگی را به خود اختصاص داده‌اند.

در ۴ مرداد ۱۴۰۰ میزان مصرف برق به ۶۶ هزار و ۸۸۷ مگاوات رسید که در طول تاریخ صنعت برق کشور بی سابقه بود. در حالی که نیاز مصرف برق در سال ۱۳۹۸ به ۶۰ هزار و ۸۲۵ مگاوات رسید، این میزان در سال ۱۳۹۹ با رشدی نزدیک به ۵ درصد به ۶۳ هزار و ۸۵۴ مگاوات و در سال ۱۴۰۰ به ۶۷ هزار و ۱۲ مگاوات افزایش یافت.

بر اساس برآوردهای صورت گرفته، نیاز مصرف برق در تابستان امسال به ۷۰ هزار مگاوات خواهد رسید که این میزان نسبت به پیک سال گذشته ۴.۴۶ درصد رشد نشان می‌دهد.

یک دستگاه استخراج مساوی با ۳ یخچال

یکی از دلایل اصلی که برای افزایش استخراج رمزارزها در ایران بیان می شود قیمت برق مصرفی است به طوری که ارزان بودن برق را عاملی برای افزایش استخراج رمزارزها می دانند.

این ماینرها یا استخراج کننده ها هستند که شبکه بیت‌کوین را پایدار نگه داشته‌اند و دستگاه‌های آن‌ها برای کار کردن، برق زیادی مصرف می‌کنند، اما چه دلیلی دارد ماینرها مبالغ زیادی برای خرید دستگاه‌های استخراج بیت‌کوین و همچنین برق هزینه کنند؟ پاسخ در یک کلمه خلاصه می‌شود: کسب درآمد. استخراج بیت‌کوین یک صنعت چندمیلیارد دلاری در دنیاست که مدت هاست در ایران نیز طرفداران خود را دارد.

با رشد قیمت بیت‌کوین و سایر رمزارزها در سال‌های گذشته، افراد زیادی برای استخراج آنها هجوم آوردند. در ایران نیز به دلیل قیمت پایین برق، هزینه استخراج بیت‌کوین کمتر از برخی کشورهای دنیاست به همین خاطر در مدتی محدود، مزارع استخراج بیت‌کوین زیادی با برق کشاورزی، برق صنعتی و… راه‌اندازی شد لذا تابستان که رسید و با کمبود برق مواجه شدیم، کشف این مزرعه های استخراج رمزارز نیز شروع شد.

ماینر

یک دستگاه معمولی ماینینگ برای استخراج بیت کوین به طور متوسط به اندازه ۳ یخچال ۲۰ فوت یعنی حدود ۱۵۰۰ وات مصرف دارد، استخراج رمزارز با یک دستگاه نیز بسیار نادر است اغلب ماینرها چندین دستگاه دارند و مزارع بزرگ استخراج گاهی تا صدها و هزاران دستگاه ماینر را به برق وصل کرده‌اند.

بیل‌ گیتس بنیانگذار شرکت مایکروسافت هم می‌گوید: بیت‌کوین از هر تراکنش دیگری که بشر تا کنون تجربه کرده مصرف برق بیشتری دارد.

همیشه پای پول در میان است

اما در سال گذشته که بیت کوین و سایر رمزارزها بر مدار افزایشی بودند و به مرور افراد بیشتری با آن آشنا شده بودند، خریداران رمزارز به طرز چشمگیری افزایش یافت تا جایی که برخی کارشناسان بازار ارزهای دیجیتال اذعان داشتند که ۱۲ میلیون ایرانی صاحب رمزارز هستند و گردش مالی در بازار رمزارز به بیش از ۷ هزار میلیارد تومان در بسترهای تبادلی می‌رسد.

زمانی که بیت کوین به قله ۶۷ هزار دلاری رسید برخی از فعالان بازار رمزارز، خود را بر ابرهای ثروت دیدند و برخی نیز که انتظار داشتند ارزش رمزارزها کماکان صعودی باشد وارد بازار شدند یا از بازار کنار نکشیدند.

بیت کوین

بالا رفتن قیمت رمزارزها همانا و تحریک ورود به این بازار نیز همانا. این چنین بود که به غیر از معاملات هنگفت بازار رمزارزها، بر داغی استخراج بیت کوین نیز افزوده شد تا مصرف برق در اثر گسترش مزرعه های استخراج افزایش یابد.

اما امسال که آماده ورود به تابستان می شویم، در عین حال که هشدارهای لازم برای صرفه جویی در مصرف برق داده می شود، قیمت بیت کوین و رمزارزها نیز چنان سقوط کرده است که یقینا خیلی ها، خود را نشسته بر خاک سیاه می بینند، از سوی دیگر بازار معاملات رمزارزها دچار تعلیق شده و در ابهام به سر می برد. این شرایط طبعا باعث می شود که از تعداد ماینینگ ها کاسته شود تا برق مصرفی برای استخراج رمزارزها نیز کاهش یابد.

مدافعان استخراج رمزارز وارد می شوند

البته در شرایطی بخشی از کمبود برق و قطع برق در دو سال گذشته به موضوع استخراج رمزارزها نسبت داده می شد که برخی کارشناسان تاکید داشتند؛ مصرف برق استخراج رمزارز در ایران، در مقایسه با تولید برق کشور قابل توجه نبوده و اینکه بخواهیم عدم مدیریت صحیح در صنعت برق را به این صنعت ارتباط دهیم، منصفانه نیست.

این بخش از کارشناسان از موضع دفاع از استخراج رمزارزها، مصرف برق را تحلیل می کنند و اعتقاد دارند که اگر نسبت به استخراج بیت‌کوین در سطح جامعه اقبالی صورت گرفته، نباید به آن بی‌توجه باشیم زیرا اگر نتوانیم نیاز مردم را در داخل تامین کنیم، باید خارج از کشور با خروج ارز نسبت به تامین آن اقدام کنیم. بنابراین عملا بحث استخراج رمزارزها همانطور که در سطح دنیا و کشورهای مطرح مورد توجه قرار گرفته، در کشور ما هم به همین صورت باید مورد توجه قرار گیرد.

بیت کوین

محمدرضا شرفی یکی از این کارشناسان تاکید داشت: "کل مصرف صنعت استخراج در ایران، حدود ۴۰۰ مگاوات است و حتی اگر بخواهیم استخراج غیرقانونی را هم به این میزان اضافه کنیم،‌ حدود ۷۰۰ مگاوات می‌شود. میزان تولید برق کشور ما از نیروگاه‌ها در حال حاضر بالغ بر ۶۰ هزار مگاوات است. باید دید آیا عدد ۷۰۰ مگاواتی تا این اندازه می‌تواند در مصرف برق کشور تاثیرگذار باشد؟ مسئولان باید به این سوال پاسخ دهند. اما اینکه بخواهیم مغرضانه موضوعی را مطرح کرده و عدم مدیریت صحیح در صنعت برق کشور را به یک صنعت جدید و نوظهور ارتباط دهیم، منصفانه نیست."

مجتبی توانگر؛ رئیس کمیته اقتصاد دیجیتال مجلس نیز در سال گذشته، علت قطع برق را نه استخراج رمز ارز، بلکه توقف سرمایه‌گذاری و فرسودگی شبکه توزیع و تولید عنوان کرد.

سیاست شکست خورده در گزارش مجلس

اما جالب ترین واکنش نسبت به این موضوع، گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی بود که به بررسی تاثیر استخراج رمزارز بر پایداری شبکه برق ایران پرداخت.

در این گزارش تصریح شده: تاکنون بیشتر کشفیات در حوزه رمزارز بیت کوین بوده است. از ابتدای شروع طرح برخورد با استخراج کنندگان بدون مجوز از سال ۱۳۹۸ تا سال ۱۴۰۰، مجموع کشف و شناسایی دستگاه های غیرمجاز استخراج رمزارز به ۲۲۱ هزار و ۱۶۳ دستگاه رسیده که توان مصرفی آنها معادل ۶۲۱ مگاوات بوده است.

البته این دستگاه های غیرمجاز استخراج رمزارز در زمان های مختلف کشف شده و همه آنها بطور هم زمان در شبکه برق فعال نبوده اند. صریح ترین اقدام کشور در سیاستگذاری استخراج رمزارزها، وضع ممنوعیت استخراج رمزارز در کشور در تابستان سال ۱۴۰۰ بود.

ماینینگ

در بخش دیگری از این گزارش آمده: اما این سیاست عملاً شکست خورده محسوب می شود، زیرا تراهَش مطلق ماهانه ایران در شبکه بیت کوین از ۹۴/۶ میلیون تراهَش در تاریخ دهم اریبهشت ۱۴۰۰ تنها به ۷۵/۳ میلیون تراهَش در دهم مرداد ۱۴۰۰ (با گذشت یک ماه و ده روز از دستور قطع برق مزارع استخراج رمزارز) رسید.

یعنی بیش از نیمی از استخراج کنندگان رمزارز بدون توجه به دستور دولت و قطعی برق مشغول استخراج رمزارز بوده اند. توان مصرف برق این استخراج کنندگان در بدبینانه ترین حالت کمتر از ۸۰۰ مگاوات ساعت بوده است. در حالی که کسری تراز شبکه برق کشور بیش از ۱۰ هزار مگاوات ساعت بوده است. در بدبینانه ترین حالت کمتر از ۱۰ درصد از کسری برق کشور را می توان به استخراج رمزارز نسبت داد.

حال باید دید که آیا تابستان ۱۴۰۱ نیز مانند تابستان ۱۴۰۰ داغ خواهد شد و قطعی برق بر این داغی خواهد افزود؟ و آیا سوددهی شیرین استخراج رمزارزها با توجه به قیمت آنها، می تواند عاملی برای کمبود بیشتر برق باشد یا اینکه این بار، کاهش قیمت رمزارزها، دلگرمی خاصی برای استخراج ایجاد نمی کند؟

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 4 =