افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در ۱۴۰۱ دچار ماجراهای مختلفی شد که آغاز آن از سازمان تامین اجتماعی بود، بطوریکه این سازمان با استناد به قانون بودجه، پیگیر پیشنهاد ۱۰ درصدی افزایش حقوق بود، نه ۳۸ درصدی. این روند و رایزنی‌های بعدی باعث شد دولت و مجلس نیز به این موضوع ورود نمایند در حالی‌ که سال تقریبا به نیمه خود رسیده است.

صفر تا صدِ افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۱

به گزارش کارآفرین نیوز؛ پس از دستور رئیس‌ جمهور برای پیگیری بهبود وضعیت معیشتی بازنشستگان و پس از برگزاری نشست‌های مکرر معاون اول رئیس جمهور با نمایندگان بازنشستگان، هیات دولت اختیار خود را برای تعیین تکلیف افزایش حقوق بازنشستگان به وزرای عضو هیات امنای سازمان تأمین اجتماعی تفویض کرد.

بر این اساس، طبق اعلام سخنگوی دولت، این تصمیم‌گیری به هیات امنای سازمان تامین اجتماعی واگذار نشده، بلکه به دو وزیر دولت یعنی وزرای اقتصاد و کار، که عضو هیات امنا هستند، تفویض شده است.

اگرچه در مورد این تفویض اختیار و تصمیم گیری دو وزیر بجای هیات دولت، برخی نظرات کارشناسانه حقوقی وجود دارد اما اگر مبنای تصمیم نهایی این باشد، باید منتظر شویم که وزرای کار و اقتصاد، میزان افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سایر سطوح را چه قدر اعلام خواهند کرد؟

صفر تا صدِ افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۱

اعضای هیات امنای سازمان تامین اجتماعی شامل محمدهادی زاهدی وفا سرپرست وزارت کار، احمد خانی نوذری معاون وزیر کار و دبیر هیات امنا، سید احسان خاندوزی وزیر اقتصاد، سیدمسعود میرکاظمی رئیس سازمان برنامه و بودجه، مجید دوستعلی معرفی شده از سوی دولت، علی اصغر بیات منصوب شده توسط وزیر کار، حمیدرضا سیفی نماینده کارفرمایان، اولیاء علی بیگی نماینده کارگران و سیدمحمد یاراحمدیان دیگر نماینده کارگران هستند، اما آنگونه که سخنگوی دولت گفته، ظاهرا قرار نیست هیات امنای سازمان تامین اجتماعی تصمیم نهایی را بگیرند بلکه این وزرای حاضر در هیات امنا هستند که این کار را خواهند کرد.

قانون چه می‌گوید؟

ماده ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی تاکید دارد "مستمری ازکارافتادگی کلی و مستمری بازنشستگی و مجموع مستمری بازماندگان در هر حال نباید از حداقل مزد کارگر عادی کمتر باشد." بر این اساس، افزایش حداقل حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی مانند افزایش حداقل دستمزد کارگران به میزان ۵۷.۴ درصد برای سال ۱۴۰۱ خواهد بود، یعنی به همان میزانی که در شورای عالی کار برای حداقل حقوق کارگران در سال ۱۴۰۱ تعیین و در دولت نیز تصویب شد.

اما بر اساس ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی که اشاره دارد "سازمان تامین اجتماعی مکلف است میزان تمامی مستمری های بازنشستگی، از کار افتادگی کلی و مجموع مستمری بازماندگان را در فواصل زمانی که حداکثر ‌از سالی یک بار کمتر نباشد با توجه به افزایش "هزینه زندگی" با تصویب هیات وزیران به همان نسبت افزایش دهد."، مقرر است سازمان تامین اجتماعی، پیشنهاد خود را در مورد میزان افزایش حقوق بازنشستگان برای سایر سطوح دستمزدی، به دولت اعلام نماید.

اما پیشنهادات سازمان تامین اجتماعی در مورد میزان افزایش حقوق بازنشستگان با تاخیر انجام شد. ماجرای تاخیر سازمان تامین اجتماعی در ارسال پیشنهادات خود، بر مبنای مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی، از آنجا شروع شد که در جزء ۴ بند الف تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ مصوبه مجلس شورای اسلامی، میزان افزایش حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری را ۱۰ درصد عنوان کرده بود، ولی نام تامین اجتماعی به اشتباه همراه با یک ویرگول آورده شده و نوشته شده بود «صندوق تامین اجتماعی، نیروهای مسلح»؛ این موضوع باعث شد ذهنیتی برای سازمان تامین اجتماعی ایجاد شود که حقوق سایر سطوح دستمزدی بازنشستگان تامین اجتماعی تنها ۱۰ درصد باید افزایش پیدا کند، نه آن ۳۸ درصدی (به علاوه ۵۱۵ هزار تومان) که در مصوبه شورای عالی کار برای کارگران سایر سطوح مزدی درنظر گرفته شده بود و بر اساس ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی باید مورد اتفاق نظر قرار می گرفت.

صفر تا صدِ افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۱

سازمان تامین اجتماعی که شرایط را برای جایگزین کردن افزایش ۱۰ درصدی به جای افزایش ۳۸ درصدی، با انتقادات مواجه دید نامه ای به مجلس شورای اسلامی نوشت و خواستار شفاف شدن موضوع در مورد تبصره ۱۲ بودجه ۱۴۰۱ شد.

معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی نیز در تاریخ ۲۳ فروردین، پاسخ به نامه سازمان تامین اجتماعی را ارسال کرد و درآن تاکید نمود که در جزء ۴ بند الف تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۱، ویرگول به اشتباه درج شده و اصولا این بند از قانون بودجه، ارتباطی به میزان افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ندارد و سازمان تامین اجتماعی نباید به سراغ چنین قوانینی برود.

معاونت قوانین مجلس در بخشی از پاسخ خود تاکید کرد: " مطابق ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی، سازمان تامین اجتماعی مکلف است میزان کلیه مستمری‌های بازنشستگی، از کارافتادگی کلی و مجموع مستمری بازماندگان را در فواصل زمانی که حداکثر از سالی یکبار کمتر نباشد با توجه به افزایش هزینه زندگی با تصویب هیات وزیران به همان نسبت افزایش دهد. بنابراین تشریفات قانونی نحوه تعیین مستمری بازنشستگان تامین اجتماعی در این ماده به صراحت و بدون ابهام بیان شده است. در نتیجه و با توجه به مطالب فوق ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی کماکان معتبر است و سازمان تامین اجتماعی مشمول جزء ۴ بند الف تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور نیست. "

ورود مجلس به حقوق بازنشستگان

پس از این استعلام از مجلس شورای اسلامی و پاسخ شفاف معاونت قوانین مجلس، سازمان تامین اجتماعی که دچار تاخیر در ارسال پیشنهادات خود به دولت در مورد میزان افزایش حقوق بازنشستگان شده بود، نهایتا به غیر از افزایش ۵۷.۴ درصدی برای حداقل بگیران، میزان افزایش سایر سطوح را ۳۸ درصد (به علاوه ۵۱۵ هزار تومان) پیشنهاد داد.

اما این پیشنهاد در هیات دولت تغییر کرد به این گونه که برای حداقل بگیران همان ۵۷.۴ درصد بر مبنای ماده ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی مصوب شد ولی برای سایر سطوح افزایش ۱۰ درصدی مصوب گردید اگرچه مقرر گردید، پس از اعمال افزایش ۱۰ درصدی سال جاری، مستمری آنان که کمتر از رقم ۱۰ میلیون تومان خواهد بود، مبلغ ثابت ۶۵۰ هزار تومان به‌عنوان کمک معیشتی، به مستمری آنان (تا سقف مجموع مستمری ۱۰ میلیون تومان) افزوده شود.

با کاهش میزان افزایش حقوق بازنشستگان برای سایر سطوح، از ۳۸ درصد به ۱۰ درصد، بازنشستگان و نمایندگان آنها انتقاداتی را مطرح کردند و تاکید داشتند که از لحاظ قانونی، دولت امکان تغییر در میزان افزایش و تعیین میزان جدید را ندارد و فقط مختار است که پیشنهاد سازمان تامین اجتماعی را تصویب یا رد کند اما برخی حقوقدانان مخالف مغایرت این مصوبه با اصول قانون اساسی و ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی بودند و معتقد بودند در این ماده تصریح شده است که دولت باید این افزایش حقوق را مصوب کند بنابراین می‌تواند در آن دخل و تصرف هم داشته باشد.

صفر تا صدِ افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۱

پس از این مباحث، هیأت بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین در مجلس شورای اسلامی وارد موضوع شد و با برگزاری چند جلسه اعلام نمود که مصوبه دولت درباره افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی با قوانین، مغایرت دارد و رییس مجلس شورای اسلامی نیز این مغایرت را برای اصلاح آن به رییس جمهور اعلام نمود و رئیس‌جمهور نیز به دستگاه‌های مسئول دستور داد تصمیمات موثری برای بهبود معیشت بازنشستگان اتخاذ نمایند.

البته پیش از این، سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از آمادگی سازمان تامین اجتماعی به منظور پرداخت‌های جبرانی در راستای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان خبر داده بود.

کمترین و بیشترین افزایش حقوق

بررسی های کارآفرین نیوز از افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که بیشترین میزان افزایش حداقل بگیران در سال ۱۴۰۱ با ۵۷.۴ درصد افزایش و بیشترین میزان افزایش سایر سطوح در سال ۱۴۰۰ با ۲۶ درصد افزایش بوده است.

بر این اساس، در سال های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ به ترتیب ۱۴.۵ درصد، ۱۹.۵ درصد، ۳۶.۵ درصد، ۲۶ درصد، ۳۹ درصد و ۵۷.۴ درصد به حقوق حداقل بگیران سازمان تامین اجتماعی افزوده شد.

سازمان تامین اجتماعی حدود ۳.۵ میلیون نفر مستمری‌بگیر دارد که بالغ بر ۶۰ درصد از آنها حداقل مستمری را دریافت می‌کنند و حقوق آنها در سال ۱۴۰۱ به میزان ۵۷.۴ درصد افزایش یافته که بیشترین میزان را در ۶ سال اخیر دارد، همچنین کمترین میزان افزایش حقوق حداقل بگیران در سال ۱۳۹۶ با ۱۴.۵ درصد طی ۶ سال اخیر بوده است.

صفر تا صدِ افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۱

همچنین بررسی آمارها نشان می دهد که در سال های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ به ترتیب، ۱۲.۵ درصد، ۱۰ درصد به علاوه ۲۸۰۸ تومان روزانه، ۱۳ درصد به علاوه ۲۶۱ هزار تومان ماهانه، ۱۵ درصد به علاوه ۱۶۶ هزار تومان ماهانه، ۲۶ درصد به علاوه ۲۴۸ هزار تومان ماهانه و ۱۰ درصد به علاوه ۶۵۰ هزار تومان ماهانه (تاسقف دریافتی ۱۰ میلیون تومان) به حقوق مستمری بگیران تامین اجتماعی در سایر سطوح افزوده شده است.

بر این اساس، اگر میزان ثابت اضافه شده به حقوق را لحاظ نکنیم، برای سایر سطوح حقوقی مستمری بگیران تامین اجتماعی در سال های ۱۳۹۷ و ۱۴۰۱ کمترین میزان افزایش با ۱۰ درصد و در سال ۱۴۰۰ بیشترین میزان افزایش با ۲۶ درصد طی ۶ سال اخیر صورت گرفته است.

نخستین تجربه در دهه‌های اخیر

اکنون با ارجاع مصوبه قبلی دولت در مورد افزایش حقوق بازنشستگان توسط رییس مجلس شورای اسلامی، سخنگوی دولت خبر داده که با دستور رئیس‌ جمهور برای پیگیری بهبود وضعیت معیشتی بازنشستگان و پس از برگزاری نشست‌های مکرر معاون اول رئیس جمهور با نمایندگان بازنشستگان، هیات دولت اختیار خود را برای تعیین تکلیف افزایش حقوق بازنشستگان به وزرای عضو هیات امنای سازمان تأمین اجتماعی تفویض کرده است.

صفر تا صدِ افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۱

اگرچه به نظر کارشناسان حقوقی، دو وزیر مورد نظر در هیات امنای سازمان تامین اجتماعی نیز می بایست پیشنهاد قبلی سازمان تامین اجتماعی را فقط تایید یا رد کنند و نباید در آن دخل و تصرف نمایند اما به زودی تکلیف میزان افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سایر سطوح، مشخص خواهد شد در حالیکه روند اتفاق افتاده، نخستین تجربه در دهه های اخیر بود که منجر به این شد بر اساس نظریه هیات تطبیق مجلس شورای اسلامی، دولت ها نمی توانند در پیشنهادات سازمان تامین اجتماعی دخل و تصرف داشته باشند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 9 =