به لطف پیشرفت‌های عرصه فناوری، نحوه تبادل پول برای انجام تراکنش‌ها یا سرمایه گذاری‌ها در حال تغییر است و دنیا به سوی کنار گذاشتن پول فیات فیزیکی گام بر می‌دارد.

رمزارز یا پول دیجیتال بانک مرکزی؛ کدام یک؟

به گزارش کارآفرین نیوز، هنوز هم بسیاری از افراد از مفهوم و ماهیت واقعی رمز ارز و پول دیجیتال بانک های مرکزی (CBDC) و تفاوت میان آنها، اطلاع چندانی ندارند و از نظر منشا انتشار یا استخراج و نحوه کارکرد، تفاوتی میان این دو قائل نیستند.

رمز ارزها (کریپتوکارنسی) و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)؛ انواع دارایی مجازی در بستر زیرساخت های آنلاین هستند. هدف اولیه از ایجاد این دو گروه پول مجازی، کاهش نیاز به پول نقد (فیزیکی) و جریان پرداخت های فیزیکی برای دریافت کالا و خدمات است.

پول دیجیتال بانک مرکزی نیز به نوعی فرم مجازی پول فیات هر کشور است که می توان آن را پول پایه دیجیتال نیز نامید. که ذخیره ارزش (Store of Value) است و می توان پرداخت های دیجیتال برای دریافت کالا و خدمات انجام داد. این پول دیجیتال توسط بانک مرکزی هر کشور صادر و کنترل می شود. گرچه برخی در ذخیره ارزش بودن این پول تشکیک می کنند.

هر دو بر پایه مفهوم اصلی فناوری بلاکچین استوار هستند و از این فناوری برای ذخیره اطلاعات تراکنش ها و استفاده از نودها (nodes) برای تایید تراکنش ها استفاده می کنند. اما اینجا نقطه ای است که شباهت ها پایان می یابد: نوع بلاکچین هایی که استفاده می کنند متفاوت است.

رمز ارز؛ دارایی دیجیتالی است که به عنوان ذخیره ارزش و وسیله تبادل در یک شبکه غیرمتمرکز عمل می کند. یعنی هیچ قدرت مرکزی نیست که این دارایی را کنترل کند یا تراکنش ها را تسهیل کند. تراکنش های رمزارز در شبکه بلاکچین نگهداری می شوند که چیزی جز یک دفتر کل توزیع شده (DLT) یا اشتراکی نیست. این دفتر کل، شامل جزییات کامل تمام تراکنش های انجام شده در شبکه است.

کاربران می توانند به صورت داوطلبانه و اختیاری، به عنوان یک دستگاه محاسباتی (Node) فعالیت کنند و یک نسخه از اطلاعات دفتر کل اشتراکی (Ledger) را در سیستم خود ذخیره و نگهداری کنند. سایر کاربران نیز می توانند به این دفتر کل دسترسی داشته باشند و جزییات تمام تراکنش های ذخیره شده را ببینند.

در شبکه رمزارزها، کاربرانی که به عنوان دستگاه محاسباتی (Node) فعالیت می کنند باید به یک اجماع جمعی و مشترک برسند تا ابعاد شبکه را تغییر دهند یا به عبارتی تغییراتی در مقیاس پذیری شبکه ایجاد کنند تا سرعت تایید تراکنش ها افزایش یابد. در هنگام نیاز شبکه به مقیاس پذیری (Scaling)، اگر کاربران Node هم رای نباشند و نتوانند در کوتاه مدت به اجماع دست یابند، چالش بزرگی در شبکه ایجاد می شود.

این روزها، رمز ارزها به عنوان ابزار سرمایه گذاری عمل می کنند گرچه قیمت آنها، بی ثبات و نوسانی است و قیمت گذاری از طریق میزان مشارکت بازار که خود بر بستر احساسات بازار تعیین می شود صورت می پذیرد. از سوی دیگر، به دلیل غیرمتمرکز و عمومی بودن بلاکچین رمزارز، هیچ نهاد یا موسسه ای، مسئولیت دفتر کل رمزارزها را برعهده ندارد و کاملا غیرمتمرکز است. یعنی هیچ کاربری، امتیاز یا قدرت ویژه ای نسبت به سایر کاربران ندارد.

از سوی دیگر، پس از افزایش اقبال عمومی به رمزارزها، دولت ها برای جلوگیری از خطر انحصارزدایی رمز ارزها از پول فیات بانک مرکزی، به فکر رونمایی از پول دیجیتال افتادند.

دولت هر کشوری می تواند به شرط آماده سازی زیرساخت ها، پول فیات خود را رونمایی کند و در چرخه گردش پول در تراکنش های مالی به جریان بیندازد که بسیاری از کشورها، چند سالی است حرکت در این مسیر را آغاز کرده اند. با رونق پول های دیجیتال، هزینه های چاپ پول نیز کاهش می یابد.

از آنجا که بلاکچین پول دیجیتال، متمرکز و خصوصی است، بانک مرکزی به عنوان نهاد کنترل کننده، مسئولیت دفتر کل را عهده دار است.

پول دیجیتال

تمرکز

یکی از مهمترین ویژگی های رمزارزها، غیرمتمرکز بودن آن است که انحصارزدایی از پول فیات را به دنبال دارد و همه کاربران می توانند اطلاعات تراکنش ها را مشاهده کنند. اما پول دیجیتال بانک مرکزی، متمرکز است و بانی آن، بانک مرکزی و نهادهای مجاز شمرده شده از سوی این بانک هستند، یعنی تعداد کاربران یا node هایی که می توانند جزییات تراکنش ها را رویت کنند محدود است. از تمرکز زدایی به عنوان دلیل اصلی راه اندازی رمزارزها یاد می شود.

تعداد

تعداد رمز ارزها به ویژه بیت کوین، محدود و غیرقابل افزایش است. تعداد بیت کوین موجود در دنیا، ۲۱ میلیون اعلام شده است و قابلیت افزایش ندارد. این در حالی است که بانک مرکزی می تواند در هنگام ضرورت، می تواند نسبت به کاهش یا افزایش پول دیجیتال اقدام نماید.

بلاکچین

کاربران رمزارز در بلاکچین عمومی و بدون نیاز به مجوز با منبع باز، می توانند به صورت ناشناس و گمنام به معامله دست بزنند اما کاربران پول دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)، با هویت مشخص با اطلاعات ثبت شده نزد بانک مرکزی که کنترل کننده اصلی و مجاز بلاکچین خصوصی با منبع معین است قابل شناسایی هستند. تحلیلگران از این ویژگی به عنوان وجه تمایز اصلی بلاکچین عمومی و خصوصی یاد می کنند. این خصیصه قابل توجه، از سه جنبه میزان امنیت، شفافیت و مقیاس پذیری، تفاوت چشمگیری میان دو نوع دارایی دیجیتال ایجاد می کند.

از آنجا که پول دیجیتال بانک مرکزی، پشتوانه دولتی دارد مفهوم امنیت در تراکنش های رمز ارز و پول دیجیتال، خود را به خوبی نشان می دهد.

مقیاس پذیری

به دلیل تعدد کاربران واسط در بلاکچین رمزارزها، دستیابی به اجماع برای مقیاس پذیری در زمان کوتاه، گاهی بسیار دشوار است اما بانک مرکزی می تواند در کوتاه مدت، درباره مقیاس پذیری پول دیجیتال تصمیم گیری نماید.

چشم انداز پول دیجیتال

بسیاری از کشورها پس از رونق بازار رمزارزها در دو سال اخیر، برای تحقیق و راه اندازی پول دیجیتال خود دست به کار شده اند اما برخی کشورها مانند چین، چندین سال است به این وادی قدم گذاشته اند و استفاده از نسخه آزمایشی را نیز در مناطق محدودی آغاز کرده اند.

بانک مرکزی چین نیز که از سال ۲۰۱۴، کار راه اندازی یوان دیجیتال را آغاز کرده بود چندی پیش اعلام کرد رنمینبی دیجیتال را با حمایت دولت، در چندین شهر بزرگ از جمله پکن، شانگهای و شنژن به صورت محدود به جریان تراکنش ها وارد کرده است.

بانک مرکزی هند در روزهای پایانی سال ۲۰۲۱ اعلام کرد نسخه دیجیتال روپیه را تا سال ۲۰۲۳ رونمایی خواهد کرد.

رییس جمهور آمریکا نیز در ماههای گذشته بر تحقیق و توسعه دلار دیجیتال تاکید کرده بود.

مالزی؛ تنها کشوری است که پول دیجیتال خود را با پشتوانه طلا راه اندازی کرده است که کاملا با احکام بانکداری شریعت اسلامی منطبق است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 0 =