صنعت شترداری ظرفیتی کارآفرین و ارزآور است که سرمایه گذاری در بخش صنایع تبدیلی این صنعت می تواند آن را به گنجینه ای از فرآورده ها و محصولات متنوع تبدیل کند؛ صنعتی که خشکسالی را از تهدید به فرصت مبدل می کند.

صنعت شترداری؛ ارزان اما کارآفرین و ارزآور

به گزارش کارآفرین نیوز، گفته می شود مدیریت مصرف، فقط در کم استفاده کردن نیست. درباره مصرف آب در فصول خشکسالی، مدیریت به معنای این نیست که صرفا از آبرسانی مکانیزه یا سیستم های آبیاری دقیق و کمترین اتلاف آب تا رسیدن به میوه و محصول استفاده کنید. می شود این سوال را هم مطرح کرد که در شرایط خشکسالی یا کمبود آب، اساسا صرفه با کدام است؛ کشاورزی یا فعالیت های متناسب با مقتضیات موجود (خشکسالی)؟ حتی اگر از مکانیزه ترین سیستم ها هم استفاده شود، کاشت و برداشت هندوانه در بحران کم آبی، راه منطقی سودآوری نیست.

در چنین شرایطی، پرورش شتر می تواند راه حل جایگزین باشد. دستگاه گوارش این حیوان، بی ارزش ترین گیاهان را تبدیل به انرژی می کند و از علوفه ای می خورد که سایر دام ها نمی خورند؛ اغراق نیست اگر گفته شود شتر حیوانی است که بحران خشکسالی را تبدیل به فرصت سودآوری می کند.

شتر حیوان قانع و کم هزینه اما پربازدهی است که مقاومت قابل توجهی دربرابر بیماری ها دارد. متوسط عمر مفید یک شتر ۳۰ تا ۴۰ سال است، شتر به ندرت بیمار می شود و هزینه های درمانی پرورش شتر، نزدیک به صفر است. وزن شتر در سال سوم زندگی به بیش از ۵۰۰ کیلوگرم می رسد. 

۳۰ سال پیش توصیه به پرورش شترمرغ برای بسیاری یک ایده عجیب و چه بسا خنده دار بود اما بسیاری نیز دست به این کار زدند و نگاه ها را با کارآفرینی موثر به تجارت جدید خود دوختند. حالا بسیاری از ناظران می گویند شتر می تواند مانند شترمرغ ۳۰ سال پیش، مزیت آینده سرمایه گذاری باشد.

 گزارش سازمان جهانی اقتصاد در سال ۲۰۱۶، با نظر به ویژگی‌های بارز این حیوان، تصریح می کند بسیاری از دانشمندان معتقدند با توجه به مخاطراتی که در آینده دنیا با آن مواجه است بی‌تردید ناجی جان انسان ها در مساله تامین خوراک، شترها هستند.

شتر حیوان قانع و کم هزینه اما پربازدهی است که مقاومت قابل توجهی دربرابر بیماری ها دارد. متوسط عمر مفید یک شتر ۳۰ تا ۴۰ سال است، شتر به ندرت بیمار می شود و هزینه های درمانی پرورش شتر، نزدیک به صفر است. وزن شتر در سال سوم زندگی به بیش از ۵۰۰ کیلوگرم می رسد. دانشمندان می گویند تعداد بسیار کمی از بیماری ها برای شتر کشنده است و در مقابل بیماری های بدنام مشترک انسان و دام مانند آنفولانزای خوکی، آنفلوانزای مرغی، بیماری جنون گاوی و ... مقاوم است.


 

گوشت شتر با سایر انواع گوشت قرمز متفاوت است، پتاسیم، آهن و روی کمتر و کلرور سدیم بالاتری از گوشت گاو دارد و مقدار چربی در لاشه شتر کم است و به دلیل همین کمی چربی میان بافتی، گوشت شتر برتری بیشتری در مقایسه با گوشت‌های چرب دارد و چربی گوشت آن یک تا ۲ درصد کمتر از گوشت گاو است.

عبدالرازق کاکار استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه فیصل آباد پاکستان که تحقیقات متنوعی روی شترهای استان بلوچستان پاکستان انجام داده است در گزارشی نوشته است: بدون شک ، شتر می تواند ابزاری برای مبارزه با چالش های آینده پیش روی بشر مانند تغییرات محیطی، گرم شدن کره زمین و تهدیدهای بیماری جدید باشد.

کاکار می افزاید: شتر، حیوان آینده است، یعنی تهدید همیشگی برای محیط زیست، گرم شدن کره زمین، بیابان زایی خزنده و رقابت آینده در منابع تغذیه و آب، چالش هایی عصر جدید هستند که می توان آنها را با شتر شکست داد.

وی تصریح می کند: شتر برای صادرات گوشت به درباریان ثروتمند خلیج فارس از پتانسیل خوبی برخوردار است. واحدهای پرواربندی می توانند رشد روزانه ۱.۵ کیلوگرم را برای هر نفر شتر بالغ بدست آورند. گوشت شتر به صورت ارگانیک تولید می شود و عاری از بیماری های مشترک انسان و دام است. از این گذشته، شتر یکی از بهترین پتانسیل های تقویت گردشگری بومی با برپایی نمایشگاه های شتر، تورهای گردشگری با شتر یا بازدید از گونه های آن است.

بهترین مناطق برای پرورش شتر در ایران، نیمه جنوبی و شرقی کشور است که اقلیم بیابانی و نیمه بیابانی دارد اما در چهارمحال بختیاری و حتی تبریز و اردبیل هم کسانی هستند که دراین زمینه سرمایه گذاری کرده و موفق شده اند.

در حال حاضر جمعیت شتر در استان سیستان و بلوچستان بیش از ۷۵ هزار نفر است و سازمان جهاد کشاورزی استان یک برنامه ۵ ساله برای افزایش جمعیت شترها به چند برابر تدوین کرده که در حال اجراست.

رونق پرورش شتر در استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان که با خشکسالی مواجه هستند می‌تواند ضمن ایجاد اشتغال به درآمدزایی و توسعه منطقه کمک شایانی کند و راه را برای مصرف داخلی و صادرات هموار سازد.

سید حسین حسینی جنگجو مدیر امور دام جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در گفت و گویی با اشاره به اینکه عمده‌ترین نژادهای شتر در این استان، تک کوهانه جماز، بلوچی، لاری و بندری است، گفت: در حال حاضر بخش اعظم پرورش شتر در سیستان و بلوچستان، سنتی است که باید برای توسعه پرورش صنعتی تلاش کرد.

شتر برای صادرات گوشت به درباریان ثروتمند خلیج فارس از پتانسیل خوبی برخوردار است. واحدهای پرواربندی می توانند رشد روزانه ۱.۵ کیلوگرم را برای هر نفر شتر بالغ بدست آورند.

وی تصریح کرد: صنعت شتر داری می‌تواند عوائد فراوانی را نصیب بهره‌برداران خود کند چرا که پوست، گوشت، شیر، کرک و کوهان شتر مورد استفاده قرار می‌گیرد و سود خوبی را نصیب پرورش دهندگان می‌کند. در واقع می‌توان پرورش شتر را به صنعتی سودآور برای مردم محلی تبدیل کرد.

از این رو، صنعت شترداری، ظرفیتی بکر، کارآفرین و ارزآور است. سرمایه گذاری در بخش صنایع تبدیلی این صنعت می تواند آن را به گنجینه ای از فرآورده ها و محصولات متنوع تبدیل کند. هدف گذاری حداکثری برای بهترین بهره برداری از این صنعت نیاز به فناروی های تبدیلی روز دارد.به عنوان مثال، شیر خشک شتر به عنوان محصولی لوکس در بازارهای اروپا مشتریان زیادی دارد. بر اساس آمارها، سالانه ۱۰۰۰ تن شیرشتر در سیستان و بلوچستان تولید می شود که در صورت وجود صنایع تبدیلی مثل کارخانجات تولید شیرخشک و بسته بندی، ارزآوری بالایی در صادرات به کشورهای اروپایی دارد.

قطب پرورش شتر در ایران منطقه مکران سیستان و بلوچستان است. ایران اکنون در جهان رتبه بیستم شترداری و در منطقه حائز رتبه هفتم است. تا سال ۲۰۱۳ ایران با رشدی ۲ درصدی در این صنعت جایی داشت اما متاسفانه اکنون شاخص آن منفی است این در حالی است که بیابان های ایران نیز رو به گسترش است و شترداری می تواند در این رابطه به جهش تولید کمک شایانی کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 13 =