ایران در میان ۱۱۶ کشور، از نظر بحران آبی در رده ۱۴ قرار دارد که نشان‌دهنده وضعیت نامناسب منابع آب است، آب را می‌توان از مهم‌ترین نهاده‌ها در تولید کشاورزی ایران نام برد.

بحران آبی با ۱۴۰۰ آمد

به گزارش کارآفرین نیوز، اتکای بالا به منابع آب باعث شده است تا  خشکسالی‌های متناوب با پیامدهای جبران‌ناپذیری همراه شود این پیامدها فقط به کاهش تولید مواد غذایی ختم نمی‌شود بلکه کاهش میزان اشتغال و سطح درآمد را نیز در پی دارد.

محاسبه شاخص بارش استاندارد نشان داده تا قبل از دهه ۸۰ و در فاصله سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۸۰ ایران تنها یک خشکسالی بحرانی و شدید را تجربه کرده است (خشکسالی ۷۸-۱۳۷۷) اما با آغاز دهه ۸۰، شاهد افزایش وقوع، شدت و گستره خشکسالی بوده ایم . شدت خشکسالی‌های اخیر به حدی بوده که بسیاری از تخریب‌های ناشی از این پدیده همچنان به‌گونه‌ای جبران‌ناپذیر باقی‌مانده و خسارات سنگینی بر پیکره جوامع روستایی وارد کرده است.

خشکسالی نه‌تنها بر بخش کشاورزی، بلکه بر بخش‌های غیر کشاورزی مانند صنعت، ساختمان و خدمات نیز اثر دارد. برخی کالاهای تولید شده در بخش کشاورزی، مواد اولیه برای بخش‌های غیرکشاورزی و به‌ویژه صنایع وابسته به کشاورزی است؛ بنابراین با وقوع خشکسالی و کاهش تولیدات کشاورزی، انتظار می‌رود تولیدات غیرکشاورزی نیز کاهش یابد و به‌دلیل تورم ناشی از خشکسالی در کالاهای کشاورزی که مواد اولیه برای صنایع وابسته به کشاورزی هستند، تولید در این صنایع کاهش یابد و بنابراین تولید این کالاها کاهش پیدا کند.

بحران آبی با ۱۴۰۰ آمد

براساس برخی گزارش هاٰ ؛بارش‌های بهار ۱۴۰۰، حدود ۸۵ درصد زیر حد نرمال بارش های بهاری بوده است. از این رو  درحالی که باید متوسط بارش های بلندمدت ۱۲۷ میلیمتر باشد، این مقدار امسال تنها به ۴ میلیمتر رسیده است و البته زمستان کم بارشی را نیز شاهد بودیم ضمن آنکه دما هم تا ۵.۳ درجه بیشتر از حد نرمال بود و بارش برف به شدت کاهش پیدا کرده بود.علاوه بر این، متوسط بارش ها در سال آبی کنونی، ۱۱۲ میلیمتر ، یعنی ۴۲ درصد کمتر از حد نرمال طبیعی خود بوده است.

کم آبی شدید و کم سابقه، اتفاقی است که ایران ۱۴۰۰ را تهدید می کند و اگر فکری برای آن نشود می‌توان گفت در کنار کرونا، فاجعه ای زیست محیطی در انتظار کشور است.

کاهش میزان بارش، توزیع زمانی و مکانی نامناسب بارندگی، افزایش میانگین نسبی دما و افزایش تبخیر، تبعات نسبتا گسترده خشکسالی به بیش از ۳.۸ میلیون هکتار اراضی کشاورزی در ۲۴ استان است و پیش بینی ۴ میلیون تن افت محصولات باغی و زراعی در این سطح از اراضی شده است.

بررسی و برآورد اولیه از استان ها بیانگر این واقعیت است که حدود ۴۷۸ هزار هکتار از اراضی کشاورزی متاثر از کم بارشی، سطح غیرقابل برداشت و حدود ۳.۲ میلیون هکتار سطح، مواجه با افت تولید خواهد شد.البته چون در سال های ۹۸ و ۹۹ بارش های خوبی در کشور بوده ذخایر سدها مناسب است اما مدیریت منابع آب برای مصارف شرب، کشاورزی و مصارف دیگر بسیار اهمیت دارد.هرچند امکان جلوگیری از وقوع پدیده خشکسالی وجود ندارد، اما می‌توان با انجام سیاست‌ها و اقدامات موثر از اثرات این پدیده کاست.

بررسی درآمدها، سرمایه‌گذاری‌ها، اعتبارات و تسهیلات مالی از جمله راهکارها برای مقابله با خشکسالی می باشد. وجود تأسیسات نگهداری میوه، سبزیجات، گوشت و علوفه از مهمترین مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

همچنین اطلاع رسانی شرایط و ایجاد فضای مقابله در میان مردم از مباحث مهم در این خصوص است. به همین منظور با تشکیل جلسات و توجیه شرایط، بایستی نسبت به ایجاد فضای مقابله در مردم اقدام کرد و با مشارکت مردم در طرح های صرفه‌جویی در مصرف آب، حذف فعالیت های پر مصرف آب می توان موفقیت برنامه های جامع مهار خشکسالی را افزایش داد.

استفاده از فاضلاب های شهری، شناسایی مکان‌های احداث سدهای زیرزمینی در مسیر رودخانه ها، استفاده از منابع آب غیر متعارف، استفاده از فن آوری باروری ابرها، و برنامه ریزی برای استفاده از روش‌های آبیاری تحت فشار (قطره ای – بارانی) نیز باید در برنامه‌های دوران خشکسالی قرار بگیرد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 13 =