ناترازی درآمدی و کسری منابع در کنار افزایش حدود ۳۰ درصدی مصرف برق در ماه های اخیر چالش جدی کمبود برق مورد نیاز کشور را مطرح کرد، همزمان گرمای زودهنگام در کنار کاهش قابل ملاحظه ۳۴ درصدی بارندگی کافی بود تا بر نگرانی در ناتوانی تامین برق بیافزاید.

برق ارزان اما غرق در بحران

به گزارش کارآفرین نیوز اگر به همه این معضلات، مساله استفاده بی رویه و مداوم استخراج کنندگان رمزارزها یا اصطلاحا «ماینر»ها را هم اضافه کنیم؛ در می یابیم که صنعت برق درد و فشار شدیدی را تحمل می کند و یکی از پاشنه های آشیل تولید و توسعه در کشور است تا جایی که به عنوان یک مسکن و تدبیر موقت، نمایندگان مردم به مسئولان اجرایی در دولت اجازه داده اند تا سقف ۳۰۰ هزار میلیارد ریال از اموال و دارایی های دولتی را بفروشند و همزمان با اجرای طرح های تملک

دارایی و سرمایه ای، قدمی نیز برای نوسازی شبکه های فرسوده برق بردارند.

   
چرا می گوییم حال صنعت برق ایران خوب نیست؟

شاخص های وخامت اوضاع در صنعت برق کشور یکی دو تا نیست. فهرست بلندی از نارسایی ها و کاستی ها می تواند گویای وضع فعلی و واقعی صنعت برق کشور باشد.

۱-فرسودگی شبکه برق کشور

-عمر مفید شبکه برق کشور تمام شده است

به گفته مسعود صادقی مدیرکل نظارت بر توزیع توانیر سابقه بهره‌برداری بخش اعظمی از شبکه توزیع برق به طور میانگین به ۳۰ و حتی در برخی مواقع به ۴۰ سال هم می‌رسد و عمر مفید آن سپری شده است.

-۹۰ درصد شبکه توزیع محافظ ندارد

بیش از ۹۰ درصد از شبکه های توزیع برق عمدتاً به صورت هوایی و بدون محافظ است که به طور مستقیم در معرض عوامل محیطی مخرب و اتفاقات محیطی قرار دارد. 

-۳۰ درصد شبکه نیاز به بازسازی دارد با هزینه ۶۰۰۰ میلیارد تومانی

بر اساس آمارهای موجود، حدود ۳۰ درصد از شبکه‌های توزیع فرسوده است و نیاز به  بازسازی و نوسازی دارد که به منظور نیل به این هدف، در ‌فاز اول این طرح به اعتباری بالغ بر ۶۰۰۰ میلیارد تومان برای اجرای پروژه های مرتبط با نوسازی شبکه از قبیل تعویض شبکه سیمی فرسوده، ترانسفورماتورهای تغذیه کننده، پایه های فرسوده، جابجایی شبکه های در معرض تهدید عوامل محیطی و بهبود تاب آوری شبکه و … نیاز دارد. نزدیک ۱۰ درصد برق تولیدی ایران در مرحله انتقال و توزیع تلف می‌شود که رقم بسیار چشمگیری است.

برق ارزان اما غرق در بحران

۲-کسری منابع، ناترازی درآمدی و خودکفایی از دست رفته در صنعت برق

- خودکفایی از دست رفته

به گفته مصطفی رجبی مشهدی سخنگوی صنعت برق ایران صنعت برق کشور بعد از برنامه چهارم توسعه کشور و طرح تثبیت قیمت‌ها همواره با ناترازی درآمدی و کسری منابع برای توسعه طرح‌های صنعت برق روبرو بوده و به تدریج خودکفایی درآمدی صنعت برق که تا پایان برنامه سوم توسعه کشور در حال تحقق بود، عملا از دست رفته است.

- ناترازی منابع درآمدی با هزینه خرید برق نیروگاهی

منابع حاصل از فروش برق در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است که حتی تکافوی خرید برق از نیروگاه‌های کشور و بهره‌برداری و نگهداری از شبکه‌های انتقال، فوق توزیع و توزیع نیروی برق را نمی‌دهد.

- گردش نقدینگی صنعت برق در مصارف سازمان هدفمندسازی یارانه ها 

در تبصره (۱۴) قانون بودجه سالجاری نیز وضعیتی پیش آمد که همین گردش  نقدینگی ناکافی ناشی از فروش برق به قیمت تکلیفی هم دچار چالش‌های جدی شود. به گونه ای که به دلیل گردش نقدینگی صنعت برق در منابع و مصارف سازمان هدفمندسازی یارانه ها، پرداخت های ضروری صنعت برق با مشکلات متعددی مواجه شده است.

- مابه التفاوت قیمت فروش و قیمت‌های تکلیفی برق، مطالبه ای که مسکوت است  

مطالبات صنعت برق از دولت بابت مابه التفاوت قیمت فروش و قیمت‌های تکلیفی برق تا سال ۱۳۹۷ به حدود ۲۸ هزار میلیارد تومان رسیده بود که برآورد می‌شود معادل همین میزان مطالبات در سال ۱۳۹۸ به دلیل افزایش هزینه‌های تامین برق به این مقدار افزوده شده‌باشد. مطابق ماده ۶ قانون حمایت از صنعت برق وقتی دولت این صنعت را مکلف می‌سازد برق را به قیمتی کمتر از قیمت تمام شده مورد تایید سازمان حسابرسی به فروش برساند، باید مابه‌التفاوت آن را در بودجه‌های سنواتی پیش‌بینی و پرداخت کند. با توجه به اینکه از زمان ابلاغ قانون مذکور پرداخت نقدی از این بابت به صنعت برق اختصاص نیافته است، لیکن از ظرفیت‌های اسناد خزانه اسلامی ‌و اوراق تسویه خزانه برای وصول مطالبات از دولت استفاده شده است.

-انباشت بدهی‌های وزارت نیرو به بخش غیردولتی

پیشتر و در طول سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ امکان استفاده از ظرفیت اسناد خزانه اسلامی ‌برای پرداخت بدهی به نیروگاه‌های غیردولتی وجود داشت، اما با تغییر مفاد بند «هـ» تبصره ۵ و حذف اختصاص اوراق بابت طلب نیروگاه‌ها امکان استفاده از ظرفیت اسناد خزانه اسلامی ‌برای تسویه بدهی‌های صنعت برق از محل مابه التفاوت مذکور وجود ندارد. فراهم کردن ظرفیت قانونی استفاده از اسناد خزانه اسلامی ‌برای تسویه بدهی به نیروگاه‌ها می‌تواند ضمن وصول مطالبات از دولت به استمرار سرمایه‌گذاری بخش غیردولتی در حوزه تولید برق و احداث نیروگاه‌های جدید منجر شود. از طرف دیگر عدم پرداخت مطالبات بخش غیردولتی منجر به ناتوانی انها در پرداخت مالیات به سازمان امور مالیاتی شده است. به این منظور طلبکاران غیردولتی برای حل این موضوع با استفاده از ظرفیت بند «پ» ماده ۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای توان مالی کشور بدهی مالیاتی خود را به شرکت‌های دولتی صنعت برق که از آنها طلب دارند، منتقل کرده‌اند.

-بدهی ۲ هزار میلیارد تومانی شرکت های دولتی برق به سازمان امور مالیاتی

در حال حاضر شرکت‌های دولتی صنعت برق از بابت مالیات‌های انتقالی بیش از ۲ هزار میلیارد تومان بدهی به سازمان امور مالیاتی دارد. در مقابل این صنعت حداقل ۳۰ هزار میلیارد تومان از دولت طلبکار است. به‌رغم انکه در بند «و» تبصره ۵ امکان تهاتر بدهی مالیاتی و مطالبات از دولت در قالب اوراق تسویه نوع ۲ وجود دارد، لیکن به دلیل ظرفیت کم این بند قانون بودجه، عمده این رقم در سنوات گذشته تسویه نشده و منجر به چالش با سازمان امور مالیاتی شده است. از این رو اختصاص ظرفیت ویژه به صنعت برق برای استفاده از اوراق تسویه مالیاتی می‌تواند در این راه دشوار صنعت برق بسیار راهگشا باشد.

-بدهی صنعت برق به تولیدکنندگان برق و پیمانکاران

در حال حاضر بدهی صنعت برق به تولیدکنندگان برق و پیمانکاران به بیش از پنجاه هزار میلیارد تومان رسیده است و در صورت ادامه روند کنونی این صنعت را با بحران کسری شدید نقدینگی روبرو خواهد شد.

برق ارزان اما غرق در بحران

۳- افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف برق در ماه های اخیر

مصطفی رجبی مشهدی معاون برنامه ریزی اقتصادی شرکت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران می گوید :در فروردین ماه امسال، (۱۴۰۰) شاهد افزایش ۲۰ درصدی در مصرف برق بودیم و لازم است از هم اکنون برنامه‌ریزی برای کنترل مصرف صورت گیرد.

۴-شروع زودهنگام فصل گرما

رجبی مشهدی تصریح کرد: امسال گرمای هوا در کشور زودتر آغاز شده به گونه‌ای که نسبت به پارسال با افزایش پنج درجه‌ای همراه است و این امر استفاده زودتر دستگاه‌های سرمایشی را اجتناب ناپذیر کرده است.

۵-روشن شدن زودهنگام پمپ های چاه های کشاورزی

همچنین با توجه به کاهش بارش‌ها چاه های کشاورزی نیز پمپ‌های خود را زودتر روشن کرده‌اند.

برق ارزان اما غرق در بحران

۶-افزایش چشمگیر مصرف برق صنایع

مصرف برق صنایع نیز امسال با رشد ۲۶ درصدی همراه شده که البته رجبی مشهدی آن را نشانه رونق تولید در کشور نیز می داند.

۷-احتمال وقوع خاموشی های مکرر ناشی از مصرف نادرست

سخنگوی صنعت برق گفت: شرط اعمال نشدن خاموشی‌های برنامه‌ریزی شده، همکاری همه مشترکان و رعایت سقف مصرف استانی است. رجبی مشهدی افزود: براین اساس از همه مشترکان درخواست می‌کنیم از هم‌اکنون نسبت به کاهش مصرف خود اقدام کنند. وزارت نیرو اجرای این برنامه‌ها را ابتدا از خود شروع و به‌کارگیری کولرهای گازی و وسایل سرمایشی را از ماه جاری در شرکت‌های زیرمجموعه خود ممنوع کرده است.

۸-کسری ۴۰۰۰ مگاواتی برق در سال جاری

هر ساله ۱۶ تا ۱۷ درصد از برق  مورد نیاز در ساعت‌های پیک توسط نیروگاه‌های برق‌آبی تامین می‌شود، اما امسال به دلیل بارش کم نزولات جوی، ۳۴ درصد از مخازن سدهای نیروگاه‌های برق‌آبی را در اختیار نداریم که منجر به کسری حدود چهار هزار مگاواتی تولید برق در ساعت اوج مصرف می‌شود.

۹-احتمال بالای استفاده از دخایر آبی سدها برای تولید برق

سخنگوی صنعت برق: در صورتی که روند کنونی مصرف برق ادامه یابد، ناچار به استفاده از ذخایر آبی سدها برای تولید برق هستیم  که این موضوع می‌تواند ما را در تابستان به شدت دچار مشکل کند.

برق ارزان اما غرق در بحران

۱۰-اجبار شرکت های دولتی به رعایت ریز مقررات و حتی تنظیم دمای کولرهای گازی

بنا بر بخشنامه ابلاغ شده، شرکت‌های دولتی، فقط در صورت تنظیم دما روی ۲۶ درجه، اجازه استفاده از کولرهای گازی را خواهند داشت.

۱۱-نامه وزیر نیرو درباره مدیریت مصرف برق بیش از سه هزار مگاوات

پیشتر وزیر نیرو با ارسال نامه‌ای به استانداران سراسر کشور گفت: اعمال روش‌های مدیریت مصرف برق بیش از سه هزار مگاوات ضروری است.

۱۲- محدودیت دولت در افزایش بیش از ۷ درصد تعرفه های برق

این موانع بر سر راه صنعت برق در حالی است که طبق مصوبه سال ۹۸ هیات وزیران و تاکید رئیس جمهور، وزارت نیرو تنها می‌تواند ۷ درصد تعرفه‌های برق را نسبت به سال قبل از آن افزایش دهد. در واقع، هر سال افزایش تعرفه بیش از رقم ۷ درصد اعمال نخواهد بود و حتی به کسانی که از الگوی مصرف برق، کمتر مصرف کنند پاداش هم می‌ گیرند.

۱۳-نیروگاه‌های پرمصرف با راندمان اندک

نیروگاه‌های حرارتی ایران که سهمی بالای ۸۴ درصدی در کل تولید برق کشور دارند، عمدتا کارایی پایینی دارند. متوسط راندمان نیروگاهای حرارتی ایران در سال ۹۸ حدود ۳۷ درصد بود، اما وزارت نیرو می گوید که این رقم در سال گذشته به ۳۹ درصد رسیده است.

ایران برای بالا بردن بازدهی نیروگاه‌های حرارتی، باید آنها را به نوع «چرخه ترکیبی» تبدیل کند که راندمانی  بین ۴۵ تا ۵۰ درصد دارند، اما طی سال‌های گذشته پروژه تبدیل نیروگاه‌های قدیمی به نوع چرخه ترکیبی، پیشرفت اندکی داشته است.

برق ارزان اما غرق در بحران

برای نمونه در سال گذشته نیروگاه‌های چرخه ترکیبی، سهمی ۳۶.۴ درصدی در کل ظرفیت تولید برق این کشور داشت. همچنین پارسال ۱۸۶۸ مگاوات ظرفیت جدید تولید برق در ایران ایجاد شده که تنها ۷۹۵ مگاوات آن مربوط به نیروگاه های چرخه ترکیبی بوده است.

راندمان پایین نیروگاه‌های برقی ایران هزینه‌های گزافی بر اقتصاد کشور وارد می‌کند. نیروگاه‌های ایران سالانه حدود ۶۵ میلیارد متر مکعب گاز و ۱۵ میلیارد لیتر مازوت و گازوئیل مصرف می‌کنند. چنین میزان عظیمی از مصرف سوخت‌های فسیلی، خصوصا مازوت که آلاینده‌ترین سوخت فسیلی است، علاوه بر هزینه زایی برای صنعت برق یکی از عوال اصلی آلودگی هوا در ایران است.

۱۴-معضل رشد مصرف برق صنایع

معضل رشد بالای مصرف برق در سال های اخیر محسوس تر از هر زمان دیگری،  دامن‌گیر ایران شده است. شاید در نگاه اول، به نظر برسد که بخش خانگی عامل رشد مصرف برق کشور است، اما بر اساس آمارهای وزارت نیرو، بخش خانگی، حتی یک سوم برق تولیدی کشور را نیز مصرف نمی‌کند. سال گذشته، رشد مصرف خانگی برق، تنها ۲.۶ درصد بود که در میان دیگر بخش‌ها، از جمله بخش عمومی، صنایع و غیره، کمترین میزان رشد را داشته است.

مهم‌ترین بخش مصرف کننده برق در ایران، بخش صنایع است و در در دومین رتبه بخش خانگی و بعد از آن بخش کشاورزی، بخش عمومی و روشنایی معابر قرار می‌گیرد.

۱۵-مصرف لجام گسیخته برق در ادارات دولتی

همایون حائری معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی با اشاره به آغاز مدیریت و کنترل مصرف برق سیستم های سرمایشی در وزارت نیرو و شرکتهای زیر مجموعه، سهم مصارف سرمایشی از پیک شبکه را بسیار غیرمنطقی و حدود ۲۷ هزارمگاوات ذکر کرد که ۵ تا ۶ هزارمگاوات آن به دستگاهها و ادارات دولتی اختصاص دارد و تا ۵۰ درصد آن قابل مدیریت است.

برق ارزان اما غرق در بحران

۱۶-توان محدود تامین شبکه در تابستان

به گفته معاون وزیر نیرو حداکثر توان قابل تامین شبکه در پیک تابستان ۵۶ هزارو ۶۰۰ مگاوات است و گرمای زودرس و قرار داشتن واحدهای حرارتی در برنامه تعمیرات سالانه نیروگاه ها از دلایل افزایش استفاده از ذخایر آبی برای تولید برق است.

وی توان قابل تامین امسال را در مقایسه با پیک ۵۸ هزار و ۲۵۴ مگاواتی تابستان ۹۹ نیز ناکافی دانست و با توجه به رشد صنایع و پیوستن یک میلیون مشترک جدید، از جمله قابلیت های صنعت برق برای متوازن سازی توان تولید و مصرف در تابستان ۱۴۰۰ را «مدیریت بار و مصرف انرژی» عنوان کرد.

۱۷-روز هشدار برای تابستان سخت

چهارم اردیبهشت جاری، رکوردزنی مصرف برق در کشور با مصرف ۴۶ هزار و۷۶۳ مگاوات در ساعت ۱۴ و ۴۱ دقیقه آغاز شد تا گرمای زودهنگام، سختی تابستان پیش رو را یادآور شود. مصرف ۴۶ هزار و ۷۶۳ مگاواتی روز گذشته درحالی اتفاق افتاد که در مدت مشابه پارسال میزان مصرف در این ساعت ۳۵ هزار و ۸۷۱ مگاوات ثبت شده بود. به گفته سخنگوی صنعت برق به طور متوسط گرما ۵ درصد بیشتر از فروردین سال های قبل بود و این امر سبب رشد ۲۲ درصدی مصرف برق در کشور شد.

مصرف برق در بخش صنعت نیز در این ساعت از همان روز چهارم اردیبهشت، پنج هزار و ۲۰۱ مگاوات گزارش شد که البته سخنگوی صنعت برق نسبت به آن خوشبین است و می گوید؛ این میزان مصرف برق برای این بخش، نوید دهنده به گردش در آمدن چرخ های رونق و تولید در کشور است.

۱۸-سال ۹۹ هیچ نیروگاه جدید آبی در ایران راه اندازی نشد

جزئیات آمارهای وزارت نیرو نشان می‌دهد در سال ۹۹ هیچ نیروگاه جدید آبی در ایران راه‌اندازی نشده و سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در نیروگاه‌های جدید تنها ۵ درصد بوده است. بدین ترتیب تقریبا همه نیروگاه‌های جدید راه‌اندازی شده، حرارتی بوده‌اند که با گاز، مازوت و گازوئیل کار می‌کنند و یکی از عوامل اصلی آلودگی هوا در ایران هستند.

برق ارزان اما غرق در بحران

۱۹-معاون توانیر: تابستان امسال سخت نیست؛ بسیار سخت است

غلامعلی رخشانی مهر معاون هماهنگی توزیع شرکت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران گفت: تابستان امسال سخت نیست، بسیار سخت است چرا که علاوه بر کاهش بارندگی ها و محدودتر شدن استفاده از پتانسیل نیروگاه های برق آبی، شاهد افزایش دما، شرایط کرونایی کشور، استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمز ارز هستیم که همگی باعث شده تا تراز تولید و مصرف بهم خورده و منفی باشد.

۲۰-افزایش دو برابری واردات و جهش مصرف

در حالی که طی سال‌های گذشته کمتر از نصف اهداف رشد تولید برق ایران محقق شده، مصرف برق این کشور افزایش چشمگیری داشته و واردات برق بیش از دو برابر شده است.

۲۱-رشد مصرف فروردین؛ نسبت بی سابقه ۲۲ درصد

محمدحسن متولی زاده مدیرعامل شرکت توانیر: مصرف برق در ماه فروردین رشد «بی‌سابقه» ۲۲ درصدی را تجربه کرده است.او گرمای زودرس را عامل جهش مصرف برق عنوان کرد و گفت کاهش ۴۰ درصدی حجم آب درمخازن سدهایی برق آبی، تابستان خیلی حساسی را برای صنعت برق رقم زده است که شرایط تامین برق را با مشکل همراه خواهد کرد.

سال گذشته، حتی در پاییز نیز به خاطر کمبود گاز مصرفی نیروگاه‌های حرارتی و افت چشمگیر تولید برق آبی، بسیاری نقاط ایران با خاموشی‌ها مواجه شدند.

استخراج ارزان رمزارز و فشار مضاعف بر پیکره برق

در چنین شرایطی استفاده از نیروی برق ارزان کشور برای استخراج رمز ارز فشار مضاعفی را بر پیکره شبکه خسته برق کشور وارد می کند و هزینه هایی سنگین را تحمیل می کند.

برق ارزان اما غرق در بحران

بنا بر گفته کارشناسان، برای تولید هر بیت‌کوین نیاز به ۷۲ هزار کیلووات ساعت برق است که این میزان معادل مصرف یک واحد مسکونی در طول ۲۴ سال است که مصرفی متعارف (۳۰۰ کیلوات ساعت) در تهران دارد.

این در حالی است که در کشور ما به ازای هر کیلووات برق ۵۰۰ تومان یارانه تعلق می‌گیرد. با این حساب برای تولید هر واحد بیت‌کوین در ایران، حدود ۳۵ میلیون تومان یارانه دولتی مصرف می‌شود.

در همین زمینه مصطفی رجبی مشهدی سخنگوی صنعت برق با اشاره به اینکه افزایش نرخ رمز ارز سبب ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاری در این بخش شده است افزود: با توجه به این موضوع صاحبان سرمایه‌های خرد، به صورت غیرمجاز اقدام به خرید دستگاه‌های کم بازده می‌کنند که این موضوع سبب افزایش قابل توجه مصرف برق خواهد شد.

علاوه بر ورود طیف‌های مختلف به دایره استخراج‌کنندگان بیت‌کوین، چند گزارش بین‌المللی هم نشان می‌دهد چینی‌ها و روس‌ها نیز برای استخراج ارز دیجیتال و بهره‌ گرفتن از قیمت پایین برق وارد میدان شده و در این حوزه در ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

برق ارزان اما غرق در بحران

 بر اساس گزارشی که اتاق تهران به نقل از یکی از روزنامه‌های چینی منتشر کرده، از اواخر سال ۲۰۱۸، ایران به‌نقطه عطفی برای چینی‌ها تبدیل شده است.

در این گزارش آمده است: به‌دلیل قیمت پایین برق در این کشور (ایران)، روزانه شمار ماینرهای بیت‌کوین افزایش می‌یابد؛ چرا که هر کیلووات‌ ساعت برق در ایران با قیمت ناچیز ۰۰۶/ ۰ دلار به فروش می‌رسد. درحالی‌که هزینه برق ارائه شده در منطقه جنوب‌غربی چین معمولاً در طول فصل تابستان حدود ۱/ ۰ یوآن (۰۱۵/ ۰ دلار) در هر کیلووات ساعت می‌رسد و در فصل زمستان نیز تا ۰۴/ ۰ دلار در هر کیلووات ساعت افزایش می‌یابد.

پرویز محمدنژاد عضو کمیسیون انرژی مجلس، با بیان اینکه هر یک ماینر نسل اول حدود ۸۰۰ هزار کیلووات ساعت برای تولید یک بیت کوین برق مصرف می کند، تصریح کرد: این در حالی است که نسل های جدید ماینر ۱۴۲ هزار کیلووات ساعت مصرف دارند، اما به واسطه قیمت ارزان ماینرهای نسل اول واردات به این سمت و سو رفته که باید از آن جلوگیری شود.

نماینده لنگرود در مجلس، قیمت روز هر بیت کوین را حدود ۶۴ هزار دلار دانست و خاطرنشان کرد: تولید هر بیت کوین در کشور ۱۵ هزار دلار تمام می شود که برای سوداگران حدود ۵۰ هزار دلار آورده دارد.

انرژی گرجستان؛ قربانی آزادسازی رمزارز

وی نامعلوم بودن خالق بیت کوین و محل حاکمیت آن را یک امر خطرناک برای کشورهایی دانست که تنها ماینینگ می کنند و گفت: بانک مرکزی ضمانتی برای رمزارزها ندارد و امکان کنترل و رهگیری موجود نیست لذا همین موضوع زمینه ساز اتفاقات ناگوار آینده است که برای گرجستان به عنوان صادرکننده برق پیش آمد، زیرا آزاد کردن رمزارزها در گرجستان موجب شد اکنون به واردکننده برق تبدیل شود.

 

 

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 5 =